آتش چگونه و در چه حرارتی درختان را از بین می‌برد؟

ارزیابی خسارت های ناشی از آتش سوزی جنگلی

آتش چگونه و در چه حرارتی درختان را از بین می‌برد؟

به گزارش گلونی در ارزیابی خسارت ناشی از آتش‌سوزی جنگلی، کاهش یا نابودی ارزش تجاری درختان جنگلی یکی از عوامل موثر است.

درجه خساراتی که از آتش‎‌سوزی به درختان جنگلی وارد می‎‌شود در حدود غیر معینی نوسان می‎‌کند. گاهی خسارت منحصر به پیدایش داغ زخم در بن درخت است.

ولی گاهی، که البته به ندرت و به طور استثنایی اتفاق می‎‌افتد، گزند شدید است. زیرا آتش‎‌ موجب سوختگی سرتاسر درخت می‎‌شود.

مرگ درختان بزرگ، که بیشتر در نتیجه حریق روی می‎‌دهد، ناشی از آسیب‎‌دیدگی بافت زایاست (حرارتی بین ۶۹ – ۶۵ درجه سانتی‌گراد برای کشتن بافت زایا کافی است.) اگر آسیب‎‌دیدگی بافت زایا به گونه‎‌ای باشد که یک نوار حلقوی آن دچار مرگ گردد درخت حالت کت زدگی پیدا می‎‌کند و می‎‌خشکد. از تغییر رنگ بافت زایا می‎‌توان به مرگ آن پی برد زیرا زنده آن رنگ روشن و مرده آن رنگ تیره دارد.

برای آنکه درخت پوست نازکی بمیرد لازم نیست سراسر پوست یا قسمت بیشتر آن بسوزد. بلکه حرارتی که سطح خارجی پوست ساقه را داغ می‌کند برای کشتن درخت کافی است.

در آغاز دوره رویش که عمل تقسیم سلولی در بافت زایا به اوج خود می‎‌رسد، این بافت‎‌ها، به حرارت حساس‎‌تر از اواخر دوره رویش هستند. اگر آتش‎‌سوزی در ابتدای این دوره بروز کند خسارت زیادتر است.

درجه مقاومت گونه‎‌ها به آتش‎‌سوزی متفاوت است. یکی از عوامل موثر در این امر اختلاف ضخامت پوست است و گونه‎‌هایی که پوست نازک‎‌تری دارند، در شرایط مساوی، از گونه‎‌هایی که پوست کلفتی دارند بیشتر صدمه می‎‌بینند.

صرف نظر از کلفتی پوست، سفتی یا نرمی و قابلیت اشتعال، همچنین وجود یا فقدان شکاف در آن نیز دخیل و موثر است. باید توجه داشت که وضع پوست نه تنها از گونه‎‌ای نسبت به گونه دیگر بلکه در یک گونه معین، نسبت به سن درخت تغییر می‎‌پذیرد.

مقدار رطوبت و قدرت هدایت گرمایی گونه‎‌ها نیز متفاوت است، به‎‌طوری‎‌که ممکن است در دو گونه که ضخامت پوست آن‎‌ها متفاوت است، احیانا گونه‎‌ای که پوست نازک‎‌تری دارد مقاومت بیشتری داشته باشد. در هر گونه، هرچه درخت مسن‎‌تر باشد، در برابر آتش‎‌سوزی بیشتر مقاومت می‎‌کند زیرا پوست درخت با پیشرفت سن آن کلفت‎‌تر می‎‌شود.

آتش چگونه و در چه حرارتی درختان را از بین می‌برد؟

در درختانی که از تنه آن‎‌ها رزین و سقز می‎‌تراود، آتش‎‌سوزی خسارت بیشتری وارد می‎‌سازد. در درختانی که سرتاسر پوست نسوخته، بدون برداشتن آن اظهار نظر در باب مرگ درخت برای تصمیم‎‌گیری در مورد افکندن آن کار دشواری است و از همین رو است که باید تا فرا رسیدن فصل رویش بعدی منتظر ماند.

هرچند در میان سوزنی‎‌برگ‎‌ها بعضی گونه‎‌های مقاوم و در میان پهن‌برگان برخی انوع حساس به آتش‎‌سوزی وجود دارد، اما به طور کلی، باید گفت سوزنی‎‌برگ‎‌ها مقاومت کمتری نسبت به پهن‎‌برگان در برابر آتش‎‌ دارند.

چون ضخامت پوست ریشه از قسمت‎‌های هوایی درخت کمتر است، درجه حساسیت آن بیشتر و در گونه‎‌هایی که ریشه سطحی دارند خسارت ناشی از آتش‎‌سوزی زیادتر است.

اگرچه سوختگی پوست درختان موجب تسهیل دسترسی و ورود بعضی حشرات به تنه درختان حریق ده می‎‌شود اما چون در درجه رطوبت چوب تغییراتی پدید آمده ممکن است شرایط محیطی برای تکثیر نسل حشرات همواره مساعد نباشد.

زخم‎‌های حاصل از آتش‎‌ برای حمله قارچ‎‌ها نیز راه ورود می‎‌گشایند. اگر آتش موجب مرگ کامل درختی شده باشد باید هرچه زودتر، پیش از آنکه چوب فاسد شود یا مورد حمله حشراتی که به درختان مرده هجوم می‎‌آورند قرار گیرد درخت را افکند و مورد استفاده قرار داد.

البته، در صورتی که این گونه درختان کم‎‌شمار، پراکنده و در محل‎‌های غیر قابل دسترسی باشند برداشت آن‎‌ها امکان‎‌پذیر نیست. درختان سوخته ممکن است یک سال پس از آتش‎‌سوزی غیر قابل استفاده شوند و یا چند سال سالم بمانند.

دوام سلامت چوب به شرایط جوی، گونه درخت و این نکته که پوست تا چه مدت بر تنه بماند بستگی دارد. اگر محل خشک و درخت عاری از حشره و قارچ و شرایط به نحوی باشد که پوست درخت نریزد، در فساد چوب تاخیر روی می‎‌دهد.

آتش سوزی جنگل ها و تاثیر آن بر نابودی درختان

پایان پیام

گردآورنده: لیلا دباغ

منابع:

  1. جزیره‌­ای، محمدحسین (۱۳۸۹) – نگهداشت جنگل، انتشارات دانشگاه تهران، تهران.
  2. جزیره‌­ای، محمدحسین (۱۳۳۸) – حمایت جنگل، چاپ مهر ایران، تهران.
  3. Hawley, R. c. and Stisckel, P. W. (1948) – Forest Protection. New York, London.
  4. Graham, S. A. (1953) – Principles of forest entomology. New York, London.

خرید از سایت‌های معتبر با کد تخفیف گلونی
کلیک کنید

کد خبر : 236543 ساعت خبر : ۱:۳۹ ب٫ظ

لینک کوتاه مطلب : https://golvani.ir/?p=236543
اشتراک در نظرات
اطلاع از
0 Comments
Inline Feedbacks
نمایش تمام نظرات