ساکی معمار خرم آباد نوین
تقریبا ۳۸ سال است که از دوره شهردار بودن علیمحمد ساکی (۱۳۱۴- ۲۲ خرداد ۱۳۷۳) گذشته است اما نام او هنوز بر سر زبانهاست، انگار که شهردار تمام این سالهای خرمآباد، او بوده است.
رمز محبوبیت و شهرت ساکی در چیست؟ چرا کسی نتوانست مثل او برای خرمآباد باشد. مهمترین ویژگی علیمحمد ساکی چه بود؟ آیا او به صرف کارهای عمرانیاش ماندگار شده است؟
ساکی معمار خرم آباد نوین
رضا ساکی در پایگاه خبری گلونی نوشت:
خرمآباد در سال ۱۳۰۴ به عنوان مرکز استان لرستان انتخاب شد. بنابر اسناد، انتخاب خرمآباد در آن سال بیشتر به دلیل داشتن مسافت یکسان با دیگر شهرهای استان بوده است. البته سابقهی شهرنشینی خرمآباد و پیشینهاش در این انتخاب بیتاثیر نبوده است اما واقعیت این است که در آن روزگار نه خرمآباد نه دیگر شهرهای استان از نظر توسعه، وضع مطلوبی نداشتهاند.
خرمآباد در اواخر دهه ۴۰ کمابیش شهری است مانند دهههای گذشته. رشد اندک شهر آغاز شده است و مثلا سازهای به نام پل حاجی (۱۳۳۴) به آن اضافه شده است اما تغییر چندانی نکرده است. اما از دوم مرداد ۱۳۵۰ که ساکی شهردار خرمآباد میشود تغییر آغار میشود.
علیمحمد ساکی معمار و ایدهپرداز خرمآباد نوین است. چهرهی خرمآباد با ایدههای او در نیمههای دهه ۵۰ چنان تغییر میکند که آن را تبدیل به شهر نمونهی کشور میکند.
شهردار ساکی نگاهی معمارانه به توسعه خرمآباد داشت. نگاهی درازمدت. اگر نگاه آیندهنگر او نبود نامش در این سالها میان مردم باقی نمیماند. او وقتی میخواست برای خرمآباد ایدهسازی کند نگاهش به یک سال بعد نبود. او شاید اوایل دهه هفتاد را میدید. یعنی ایدههایی را اجرا میکرد که دستکم یک دهه به درد مردم شهر بخورد.
ساکی مانند یک معمار زبردست و باتجربه، توسعه شهر را به صورت یک کل واحد در نظر داشت. تمام شهر را در ارتباط با هم گسترش میداد. همچنان که خیابانها را عریض میکرد سعی میکرد هویت مناطق قدیمی به هم نخورد.
توجه ساکی به پیادهرو و ساختن محل گردش برای مردم از نمونه کارهای ماندگار اوست. بهترین مثال برای نگاه بلندمدت او، ساخت مجموعهی دریاچهی کیو است که آن زمان از شهر کنونی دور بود.
ساکی در کنار توجه به خیابانها و بناها به رودخانه خرمآباد و درختکاری در آن اهمیت میداد. ساکی میخواست میدان ورودی شهر را از جنوب به دور منار بسازد و بعد «سنگنوشته» را هم مرکز یک میدان کند.
ساکی با نگاه بلندمدت میدانست که نجات سنگنوشته در گرو گذاشتن آن وسط یک میدان است. اتفاقی که نیفتاد و سنگنوشته به روزی دچار شد که الان هست.
ساکی مهمتر از همه چیز جهانبینی برای کارش داشت. او نگرشی ژرف داشت. نگرش ژرف یک معمار باتجربه.
علی محمد ساکی به موقع به داد خرمآباد رسید. یعنی دقیقا وقتی که خرمآباد نیاز داشت تبدیل به یک شهر مدرن شود ساکی شهردار شد. دقیقا وقتی حمید ایزدپناه بخشی از حریم فلکالافلاک را آزاد کرد، ساکی شهردار شد تا باقی کارها را سامان بدهد.
نام علیمحمد ساکی برای همیشه در دل مردم خرمآباد زنده است چون نگاهی عمیق و فرهنگی داشت. تحول خرمآباد همیشه باید از زاویه دید ساکی اتفاق بیفتد. در زاویه دید ساکی، خرمآباد شهری است سرسبز، مدرن و پاک که بشود در آن راه رفت، قدم زد و نفس کشید.
پایان پیام
روحش شاد و یادش گرامی
“هرگز نمیرد آنکه دلش زنده شد به عشق/ثبت است بر جریده ی عالم دوام ما “
خدا روحشون رو قرین رحمت کنه ، بسیار مرد خوشنامی بود. تو این دوره خیلی کم اتفاق میافته که یه انسان خودش رو وقف دیگران کنه