زادروز سیمین دانشور نویسنده رمان سووشون
8 اردیبهشت سال ۱۳۰۰ شمسی یعنی صد سال پیش سیمین دانشور در شیراز متولد شد.
به گزارش گلونی او مترجم و نویسنده معاصری است که امروزه او را اندکی مترجم، مقدار نسبتا خوبی نویسنده و کاملا به عنوان همسر جلال آل احمد میشناسیم.
به قول حسین پاینده در مقاله سیمین دانشور؛ شهرزادی پسامدرن: «اساسا یک زن نویسنده از طرف منتقدان ادبی چندان جدی گرفته نمیشود و همین دلیل اگر نوشته یکی از همین زنان نویسنده میتوانست از سد بیتوجهی منتقدان ادبی بگذرد، باز هم به دنبال سایه مردی در زندگی او میگشتند».
سایه جلال آل احمد نیز بر زندگی شخصی و حرفهای سیمین انکار ناشدنی است.
وجود این سایه تا حد بسیار کمی به خاطر زندگی مشترک این دو طبیعی است اما از جایی دیگر دیدگاه غالب مرد سالار باعث شده حضور جلال بر شانههای زندگی ادبی سیمین و نظرگاه مخاطب او سنگینی کند چرا که فرهنگ ما شکوفایی زن را مدیون مرد او میداند.
زادروز سیمین دانشور
سیمین با وجود سایه جلال خود را فمنیستی میداند که فرسنگها با فمنیست غربی فاصله داشته و در قالب زن برابریخواه فرهنگ ایرانی و اسلامی گنجانده شده است.
ادبیات فمنیستی هم در آثار سیمین در ایران با رمانهای آتش خاموش (۱۳۲۷) و شهری چون بهشت راهی بازار کتاب شد، در سووشون به خودش جلوه بیشتری تاباند و نهایتا در جزیره سرگردانی به اوج رسید.
سیمین دانشور در رمانهای خود حضور زنان طبقه متوسط، دیدگاههای زنانه و شخصیتهای پرداخته شده زن را با قلمی روان، شیرین و شاعرانه به کار میبرد به طوری که زنان طبقه متوسط جامعه ایرانی میتوانند خود را در شخصیتها ببینند و اگر نه با آنها همزادپنداری کنند.
سیمین در راه پرداخت داستانها و رمانهایش مزیتهای رمان کلاسیک و مدرن را کنار هم چید و با ترکیب رمان غربی با داستان ایرانی توانست آثار ماندگاری خلق کند.
به عنوان نمونه سووشون را میتوان نام برد که از پرفروشترین رمانهای معاصر است، به زبانهای خارجی ترجمه شده و بحثهای زیادی در کشورهای مختلف پیرامون آن شکل گرفته است.
به طورکلی نمود مضامین فمنیستی در آثار سیمین را به چهار دسته پرداختن به فرهنگ مردسالار، پرداختن به ناهنجاریهای رفتاری مردان، پرداختن به ستمدیدگی زنان و بزرگداشت آنها تقسیم کردهاند.
با اینحال شاید بهتر باشد سیمین را به جای اینکه فمنیستی اصولی بدانیم او را مستقل از حضور جلال صدای زن در ادبیات معاصر فارسی دانسته و تکریم کنیم.
پایان پیام
نویسنده: کیمیا قنبری