نقش زرتشتیان در انقلاب مشروطه ایران
به گزارش گلونی با آمدن اسلام به ایران دین زرتشت به حاشیه رانده شد. عده زیادی در طی زمان به اسلام گرویدند، عدهای مجبور به مهاجرت شدند و گروهی دیگر که بر کیش پدران خود باقی مانده بودند روزگار نسبتا سختی را در کشور خود گذراندند.
با وجود تعصبات و سختگیریها حضور این اقلیت دینی و نقششان در وقایع تاریخی ایران غیر قابل انکار است و نباید هم باشد.
در طی سالیان زرتشتیان ایران بیشتر در شهرهای یزد، کرمان، شیراز، اصفهان، تهران و ارومیه سکونت داشتند و در این شهرها محلهها و مناطق مختص به خود را تشکیل دادند.
در سدههای میانی آنها در محلههای خود به زندگی، امرار معاش و انجام امور دینی میپرداختند با این حال از آزار دیگران در امان نبودند.
آزار و اذیتی که بر مردمان زرتشتی روا میشد آنها را بیش از پیش به برادران همکیش خود در هندوستان نزدیک میساخت.
زرتشتیان هند که هیچگاه رابطه خود را کاملا با ایران قطع نکردند در وضع خفقان و بیدادگری کمکهای مالی و همدلانه خود را به سوی همکیشان ایرانی خود به طور مرتب روانه میساختند.
میدانیم که در نیمه دوم سده نوزده ارتباط زرتشتیان هند و ایران به حداکثر خود رسید در این زمان هندوستان به دلیل فرهنگها و ادیان بسیار متنوعی که در خود جای داده بود نوع بهتری از تسامح و مدارای مذهبی در آن به چشم میخورد و استعمارگران انگلیسی نیز البته به افزایش حقوق اقلیتهای دینی دامن میزدند.
در نتیجه ارتباط زرتشتیان ایران با هند خصوصا بازرگانان زرتشتی مفاهیم و اندیشههای بدیعی در جامعه زرتشتی جاری و مسائلی چون حقوقمندی، قانونمداری و آزادی در بین مردمان مطرح شد.
نقش زرتشتیان در انقلاب مشروطه
حضور اندیشههای نو به انقلاب مشروطه انجامید و زرتشتیان هم چون سایر مردم از ساعیان این راه بودند.
در طول انقلاب زرتشتیها چون سایرین در جنگ حضور پیدا نکردند و اسلحه به دست نگرفتند اما با کمکهای مالی خود همواره حامی انقلاب بودند. گفتنی است که این حمایت هزینه سنگینی برای جامعه زرتشتی علی الخصوص بازرگانان آنها داشته است.
دو تن از تجار به نامهای فریدون زرتشتی در تهران و ارباب پرویز در یزد به بهانه مشروطهخواهی کشته شدند، سایر زرتشتیان مدام تهدید میشده و فعالیتهایشان بسیار و محدود شده بود.
در این بین محمدعلی شاه برای جلوگیری از اتحاد بین مذاهب به درگیریهای مسلمانان و زرتشتیان دامن میزد با این وجود مبارزان زرتشتی به فعالیت خود ادامه دادند و بعد از پیروزی انقلاب مشروطه ارباب جمشید را به عنوان نماینده خود راهی مجلس ملی کردند.
روایتهایی از ایستادگی زرتشتیان در مقابل مشروطهخواهی و طرفداری استبداد نیز دیده شده است اما باید در نظر داشته باشیم که در صورت نبود قانون، آزادی و حقوق اقلیتها همواره فشار بیشتری نسبت اکثریت مذهبی متحمل میشوند و بهای بیشتری نیز باید بپردازند.
پایان پیام
نویسنده: کیمیا قنبری