معرفی کمالگان؛ دیوهایی که در تضاد با امشاسپندان قرار می گیرند، کداماند؟
به گزارش گلونی در دیانت زرتشتی همانطورکه اهریمن، سرچشمه پلیدیها و ناآگاهیها در مقابل خداوند خردمند، اهورامزدا قرار دارد، کمالگان یا سردیوان هم در مقابل امشاسپندان، جلوههای اورمزد قرار میگیرند.
هریک از این دیوها در متون پهلوی به مقابله با یک یا چند امشاسپند و ایزد میپردازند و سعی در ایجاد اختلال در نظم کیهانی و به آشوب کشاندن آن دارند.
در این یادداشت تعدادی از دیوهای ذکر شده در متون پهلوی را معرفی خواهیم کرد.
معرفی کمالگان
گفتیم که هر دیو به تقابل با یک یا چند ایزد یا امشاسپند میپردازد. پس طبیعیست، همانطور که شش امشاسپند در راس نیروهای الهی مشاهده میکنیم، تعدادی دیو هم در راس کار شر جهان ببینیم.
به این دسته از دیوان که به قول دکتر آموزگار «در رده نخست موجودات بد مینوی قرار دارند» کمالگان گفته میشود و تعداد آنها به ۶ عدد میرسد.
در رتبه دوم هم دیوان و دروجان دیگری قرار دارند که سلسله مراتب داشته و در برابر ایزدان ایستادهاند.
نخستین این دیوها اکومن پیامآور اهریمن است که در تضاد با بهمنِ امشاسپند و اندیشه نیک قرار دارد.
او آشتیناپذیر و مروج اندیشه اهریمنی است. دیگری سَروَه یا ساوول نام دارد که تجسم پادشاهی بد و ظلم است و به دشمنی با شهریور، پادشاهی مطلوب میپردازد.
اِندَر یا ایندر نام دیو دیگری است که دشمن نظم و نظام جهانی و اردیبهشت دانسته میشود.
دیوهای تَئریز و زَیریز به ترتیب دشمنان خرداد و اَمرداداند و تئریز گیاهان و مالها را مسموم میکند.
در آخر ناهیه قرار دارد که در مقابل سپندارمزد، دختر اهورامزدا قرار میگیرد و مردمان را از قناعت بازمیدارد.
در این بین گاهی دیو خشم هم یکی از کمالگان محسوب میشود و تعداد این دیوها را به ۷ عدد میرساند.
مشی و مشیانه؛ نخستین زوج بشری در اساطیر زرتشتی
پایان پیام
نویسنده: کیمیا قنبری