خبر جعلی درباره تخم گذاری عنکبوت گرگی در پای یک مسافر
شرح عکس: هیچ نوع عنکبوتی داخل بدن سایر جانوران تخمگذاری نمیکند. عنکبوتهای گرگی هم که موضوع این خبر جعلی هستند تخمهای خود را داخل کیسهای ابریشمی و متصل به تارریسهای خود حمل میکنند.
به گزارش گلونی دکتر علیرضا زمانی نوشت:
درباره خبری جعلی که اخیرا با محتوای تخمگذاری نوعی عنکبوت در شست پای مسافری در کشتی کروز منتشر شده باید بگویم:
سال گذشته، پژوهشی با همیاری بیش از 60 نفر از همکارانم از سراسر دنیا صورت گرفت که دادهها و نتایج آن در قالب دو مقاله منتشر شد.
در این پژوهش، یک پایگاه داده جهانی از اخبار مربوط به برخورد میان انسان و عنکبوتها که در بین سالهای 2010 الی 2020 منتشر شده بود گردآوری کردیم. در مجموع، 5348 خبر منحصر به فرد از 81 کشور و 40 زبان جمعآوری شد.
از بررسی این پایگاه داده مشخص شد که 47 درصد از این اخبار دارای اشتباهاتی فاحش بودند و 43 درصد آنها از عبارات مهیج که موجب گمراهی و ترس بیشتر در مخاطب میشوند استفاده کردند؛ نسبت استفاده از عبارات مهیج در خبرگزاریهای بينالمللی و ملی بیشتر از خبرگزاریهای محلی بود و در مواردی که برای تهیه خبر با متخصص عنکبوتشناس هم مصاحبه شده بود میزان اشتباهات فاحش و عبارات مهیج به طور قابل توجهی کمتر بود.
انتشار چنین دست اخباری قطعا بدون تبعات نیست؛ بر اساس یک برآورد تازه، خسارت سالانه انتشار آنلاین اخبار جعلی حدودا 78 میلیارد دلار است.
خبر جعلی درباره تخم گذاری عکنبوت گرگی
همچنین، این اخبار موجب ایجاد ترس و نفرت بیشتر از عنکبوتها میشود که خود واکنشهایی غیرمنطقی از سوی افراد در برخورد با آنها را به دنبال دارد. از موارد این چنینی میتوان به تعطیلی چند مدرسه به خاطر «هجوم» عنکبوتهای بیوه کاذب بیخطر و ماجرای فردی که برای پاک کردن خانهاش از تار عنکبوت از مشعل دمنده استفاده کرد و به طور تصادفی کل خانه را به آتش کشید اشاره کرد. همچنین، محتوا و نحوه توصیف ماجرا در این دست اخبار بر تصمیمگیریهای سیاسی-اجتماعی در زمینه حفاظت از حیات وحش نیز بیتأثیر نیست.
به طور کلی، موارد گزش خطرناک توسط عنکبوتها بسیار نادر است و اکثر مواردی که توسط پزشکان و متخصصین بهداشت به عنوان گزش عنکبوت گزارش میشوند عامل دیگری دارند.
برای تغییر این رویه، باید همکاری بیشتری بین مراکز درمانی و بهداشتی، متخصصین جانورشناسی و خبرگزاریها صورت بگیرد تا هم روند درمانی صحیحتری برای بیماران انتخاب شود و هم از انتشار اخبار جعلی جلوگیری به عمل آید.
Mammola et al. (2022). The global spread of misinformation on spiders. Current Biology 32(16): R871–R873.
Mammola et al. (2022). An expert-curated global database of online newspaper articles on spiders and spider bites. Scientific Data 9: 109.
پایان پیام