دخمه خاموشان یزد یادگاری از آیین تدفین زرتشتیان
به گزارش گلونی دخمه خاموشان یزد یا برج سکوت یکی از مهمترین و شگفتانگیزترین جاذبههای تاریخی و مذهبی زرتشتیان در شهر یزد است. این بنا در ۱۵ کیلومتری جنوب شرقی یزد، در حوالی منطقه صفائیه و روی کوهی به نام کوه دخمه واقع شده است. دخمه خاموشان به عنوان مکانی برای تدفین مردگان بر اساس اعتقادات زرتشتی ساخته شده که به آن «دخمهنشینی» میگویند. زرتشتیان باور دارند که عناصر طبیعی مانند خاک، آتش، آب و هوا مقدس هستند و نباید با اجساد مردگان آلوده شوند. بنابراین، جسد مردگان را در این برجها قرار میدادند تا توسط پرندگان و حیوانات وحشی تجزیه شود.
ساخت دخمه خاموشان به دوره ساسانیان برمیگردد، اما بناهای موجود در یزد به دوره قاجاریه تعلق دارند. دو برج معروف در این مکان وجود دارد: یکی برج مانکجی هاتریا که قدیمیتر است و در سال ۱۲۳۵ هجری شمسی ساخته شده و دیگری برج گلستان که در سال ۱۳۱۰ هجری شمسی بنا گردیده. هر دو برج به شکل مدور و از مصالحی مانند خشت خام و سنگ ساخته شدهاند. داخل این برجها، سطحی گرد با تختهسنگهای بزرگ وجود دارد و در مرکز آن چاهی به نام «استودان» یا «استخواندان» قرار دارد که بقایای استخوانها را در آن قرار میدادند.
استفاده از دخمهها برای دفن مردگان حدود ۴۰ تا ۵۰ سال پیش ممنوع شد، زیرا جمعیت شهری گسترش یافت و این روش با مشکلات بهداشتی و زیستمحیطی روبرو شد. امروزه، دخمه خاموشان یزد به عنوان یک جاذبه گردشگری مورد بازدید قرار میگیرد و بخشی از میراث فرهنگی و مذهبی ایران محسوب میشود که به شماره ۶۳۱۲ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده است.
پایان پیام
نویسنده: کیمیا قنبری
بیشتر بخوانید: آتشکده یزد یا آتشکده ورهرام