سن واقعی سرو ابرکوه چقدر است؟
به گزارش گلونی صفحه رسمی سریال مستند درختان کهنسال ایران در تازهترین یادداشت خود به شرح زیر به سن واقعی سرو ابرکوه پرداخته است:
سرو فوقالعاده زیبای ابرکوه یکی از باشکوهترین و ارزشمندترین درختان ایران، تنها درخت منفردی است که برای دیدنش باید بلیت بخرید.
مهندس مصطفی خوشنویس: «بنا به روایات مختلف و عمدتا غیرمستدل، عدهای از کارشناسان خارجی سن سرو ابرکوه (یا ابرقو) را ۴۰۰۰ تا ۴۵۰۰ سال برآورد کردهاند و همین سن برای این درخت زیبا نهادینه شده است که به یقین بسیار کمتر از این مقدار است ولی به دلیل حساسیتهای شدید، معمولا به آن اشاره نمیکنیم.
استاد پیشرو سرکار خانم دکتر کروری و جناب آقای دکتر شیروانی با تکیه بر دو مته سال سنج که در سال 1381 به این درخت زدند سن آن را بین 2300 تا 2700 سال برآورد کردند. نتیجه این سالسنجی علمی نیز در کتاب «سروهای کهنسال ایران» منتشر شد. پذیرش سن میانگین 2500 سال از طرف من نیز متکی بر همین تحقیق اولیه است.
نکته مهم آن است که هر دوی این سالسنجیها، معطوف به پانزدهسانتیمتر جدید دوایر رویش سالانه انجام شده و چون این دوایر با افزایش کهنسالی بهطور محسوسی کاهش مییابد، به احتمال زیاد، همین تخمین هم بیشتر از سن واقعی درخت است. در حالی که تابلوی نصبشده توسط شهرداری ابرکوه سن آن را تا 8000 سال و محیط آن را (که البته اشتباها قطر نوشته) تا 18 متر بالا برده است!
قطر مورد محاسبه دکتر کروری و دکتر شیروانی 306 سانتیمتر بوده و خودم با دو روش اندازهگیری متفاوت قطر این درخت را 309 سانتیمتر استخراج کردم. جناب آقای مهندس خوشنویس در سال 1384 قطر سرو ابرکوه را در بیشترین حالت 314 سانتیمتر اندازهگیری کرده و بر مبنای میانگین رویش درختان سرو سن آن را 1600 سال اعلام کردند. بر این اساس، سرو شاهزاده زکریا نیز همسن سرو ابرکوه است و سرو سنگان حدود 1400 سال دارد.
در همین سال مهندس خوشنویس با رهبری یک گروه، داخل تنه سرو ابرکوه را با چسب پیوند و شن بادامی ترمیم و تاج مصدوم آن را با تسمههای برزنتی مهار کرد. حریم حفاظتی هم یادگار دلسوزی و پیگیری مداوم ایشان است.
من تعصب روی سن سرو ابرکوه را درک میکنم، خودم هم دوست داشتم این درخت 4500 سال سن داشت ولی این عدد ابدا واقعی نیست. منبع این عدد (پروفسور الکساندروف) هم آنقدر غیرواقعی است که هویت ایشان را در هیچ مرجعی پیدا نمیکنید. هیچکس حتی نام کوچک این شخصیت مشهور را نمیداند!
در شرایط فعلی، خشکیدگی نیمی از تنه سرو شاهزاده زکریا فرصت مناسبی فراهم کرده که بدون کمترین آسیب به لایههای زاینده درخت، با مته سالسنج، تخمین مناسبی از تعداد لایههای رویش سالانه این سرو به دست آورده و همزمان معمای سن سروهای فوق کهنسالی مانند ابرکوه، سنگان، قدمگاه، تنگه خاص، لار، چوار و … را حل کنیم.
آیا ممکن است هیچ سروی در ایران به کلوب دو هزار سالگان پای نگذارد؟ باید صبر کنیم و مطمئن باشیم که حقیقت مهمتر از باورهای عمومی است.»
پایان پیام
بیشتر بخوانید: مستندی درباره یک پرنده در حال انقراض