چیلله قوودو جشن وداع با زمستان و استقبال از بهار
به گزارش گلونی چیلله قوودو (یا چیلله قوودی) یکی از آیینهای سنتی آذربایجان است که در ۳۰ بهمن برگزار میشود و پایان سرمای زمستان و نزدیک شدن به بهار را جشن میگیرد. این مراسم با روشن کردن آتش، موسیقی، شعرخوانی، نمایشهای محلی و گردهمایی خانوادگی همراه است.
افسانه چیللهها؛ دو برادر زمستان
بر اساس باورهای قدیمی، زمستان دو برادر به نامهای «بویوک چیلله» (چله بزرگ) و «کیچیک چیلله» (چله کوچک) دارد. چله بزرگ از اول دی تا ۱۰ بهمن ادامه دارد و چله کوچک از ۱۱ تا ۳۰ بهمن که سرانجام با آمدن اسفند شکست میخورد و سرما کاهش مییابد.
در افسانههای آذربایجان، چله بزرگ مغرور است و زمانی که برادر کوچکش نزد او آمده و میپرسد «در این مدت چه کردهای؟»، او با افتخار پاسخ میدهد: «دستان زنان را در کوزههای آب منجمد کردم!» اما چله کوچک که دورانش کوتاهتر است، تلاش بیشتری میکند و میگوید: «تو که کاری نکردهای، ببین من چه میکنم! نوزادان را در گهوارههایشان یخ میزنم!» اما چله بزرگ با طعنه پاسخ میدهد: «عمرت کوتاه است، به دنبال بهار برو!»
چله کوچک در نهایت به دام برف و سرما میافتد و مادرش «قاری ننه» برای آزادیاش به کوهستان میرود. او با آتش زدن بوتهها، برفها را آب میکند و فرزندش را نجات میدهد. این لحظه همزمان با آغاز اسفندماه یا همان «بایرام آیی» است که نشاندهنده نزدیک شدن نوروز و پایان زمستان است.
آیینهای جشن چیلله قوودو
در این شب، مردم آذربایجان با روشن کردن آتش، به استقبال بهار میروند و نمادین، سرما را از بین میبرند. بزرگان داستانهای فولکلوریک روایت میکنند و جوانان با موسیقی، رقص و نمایشهای سنتی جشن میگیرند. غذاهای محلی مانند آش، آجیل و شیرینیهای سنتی نیز بخشی از این مراسم هستند.
چیلله قوودو نهتنها جشنی برای تغییر فصل است، بلکه فرصتی برای گردهمایی خانوادهها، تقویت روابط اجتماعی و زنده نگه داشتن فرهنگ بومی آذربایجان به شمار میرود.
پایان پیام
بیشتر بخوانید: مراسم کهن پیرشالیار