کشف آثاری از نئاندرتال ها در غار قمری لرستان
به گزارش گلونی کاوشهای اخیر در غار قمری واقع در لرستان، شواهد ارزشمندی از سکونت انسان در بازه ۴۰ تا ۸۰ هزار سال پیش و همچنین آثار تاریخی مربوط به دورههای بعدی را آشکار کرده است. این کاوشها، که از ۲۴ بهمن امسال با مجوز پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری آغاز شده، زیر نظر فریدون بیگلری از موزه ملی ایران و سونیا شیدرنگ از دانشگاه شهید بهشتی انجام میشود.
کشفیات باستانشناسی و اهمیت غار قمری
یافتههای اولیه، توالی فرهنگی کمنظیری را در این غار نشان میدهد که از دوره پارینهسنگی میانه تا دوران تاریخی ادامه دارد. ابزارهای سنگی، استخوانهای حیوانات شکارشده مانند بز کوهی و گوزن، و بقایای اجاقهای آتش از جمله کشفیات این دوره هستند. بر اساس بررسی متخصصان، بسیاری از این آثار به احتمال زیاد متعلق به انسانهای نئاندرتال است.
علاوه بر کشف آثاری از نئاندرتال ها، سفالهای نخودی منقوش و قرمزرنگ از دوره مسسنگی (بیش از ۵۵۰۰ سال پیش) در این کاوشها یافت شده که نشاندهنده استفاده مداوم از این غار توسط دامداران اولیه است. همچنین شواهدی از عصر آهن، دوره سلوکی و اشکانی نیز در این مکان کشف شده است.
در مجاورت غار قمری، یک پناهگاه صخرهای نیز شناسایی شده که نشانههایی از سکونت در دوره پارینهسنگی میانه و دوره مسسنگی در آن به دست آمده است. این موضوع نشان میدهد که این منطقه بهعنوان زیستگاه انسانهای اولیه نقش مهمی داشته است.
سابقه کاوشها و جایگاه علمی غار قمری
این غار پیشتر نیز دو بار مورد کاوش قرار گرفته است:
• سال ۱۳۴۴ توسط فرانک هُل، باستانشناس آمریکایی
• سال ۱۳۹۰ توسط بهروز بازگیر
اما یافتههای جدید، جایگاه غار قمری را بهعنوان یکی از مهمترین محوطههای باستانی ایران برای مطالعه تحولات فرهنگی و زیستی در لرستان و غرب ایران تثبیت کرده است.
نشست خبری و اهمیت کاوشها برای ثبت جهانی
در ۲۷ اسفندماه، نشستی خبری در محل غار قمری با حضور مسئولان، باستانشناسان و رسانهها برگزار شد. عطا حسنپور، مدیرکل میراث فرهنگی، گردشگری و صنایعدستی لرستان، در این نشست تأکید کرد که کاوش این غار یکی از الزامات یونسکو برای رفع ابهامات پرونده ثبت جهانی دره کهن خرمآباد بوده است. نتایج گاهنگاریهای اولیه نشان میدهد که قدمت این منطقه بین ۴۰ تا ۸۰ هزار سال تخمین زده میشود.
شواهد علمی و گمانهزنیها درباره بقایای نئاندرتالها
فریدون بیگلری، سرپرست کاوشهای غار قمری، اظهار داشت که شواهد سکونت انسان در غارهای ایران به حدود ۴۰۰ تا ۵۰۰ هزار سال پیش بازمیگردد و تا حدود ۱۲ هزار سال پیش، یعنی پایان عصر یخبندان ادامه داشته است.
وی افزود که در کاوشهای اخیر، ابزارهای سنگی، استخوانهای حیوانات، و بقایای اجاقها کشف شده است. برخی از ابزارهای بهدستآمده از سنگ چخماق ساخته شدهاند که نشاندهنده فناوری پیشرفته انسانهای اولیه در ساخت ابزار است. همچنین، بقایای حیواناتی مانند بز کوهی، گوزن و گاو وحشی یافت شده که برشهای روی استخوانها نشان میدهد انسانهای اولیه از ابزارهای سنگی برای قصابی حیوانات استفاده میکردند.
چشمانداز آینده کاوشها
ادامه کاوشها در غار قمری ممکن است به کشف بقایای استخوانی انسانهای نئاندرتال و شواهد بیشتری از زندگی آنها منجر شود. این یافتهها میتوانند نقش مهمی در پژوهشهای پارینهسنگی ایران و خاورمیانه داشته باشند.
غار قمری، با توجه به یافتههای مهم باستانشناسی، یکی از ارزشمندترین محوطههای پیش از تاریخ ایران محسوب میشود. کشفیات اخیر، نهتنها اهمیت این منطقه را در درک تحولات فرهنگی و زیستی انسانهای اولیه روشن میکند، بلکه میتواند در ثبت جهانی دره کهن خرمآباد تأثیر بسزایی داشته باشد. این تحقیقات، گامی مهم در شناخت زندگی نئاندرتالها و انسانهای اولیه در غرب ایران خواهد بود.
پایان پیام
بیشتر بخوانید: تالاب قوپی باباعلی مهاباد پس از ۲۰ سال جانی تازه گرفت