ايران، زبان مشترک یک ملت است
به گزارش گلونی متنی که در ادامه میخوانید، برگرفته از یادداشتهای دکتر حسن انصاری استاد دانشگاه پرینستون است که در کانال ایرانشناسی منتشر شده:
ايران، زبان مشترک یک ملت و هویت سه هزار ساله اش
ايران کشوری است که سابقه دولت-ملت آن در شکل تاريخی به سههزار سال پيش میرسد. ما هم در ايران ملل مختلف نداريم. يک ملت تاريخی داريم به نام ملت ايران با همه تنوعهای مختلفش؛ با اين همه، اين تنوعها همه در زير لوای مليت ايرانی به وحدت میرسند. اين وحدت هم کار صد سال گذشته و حکومت رضا شاه نيست. کار دوره قاجار و حتی صفوی هم نيست. ملتی تاريخی است که سابقه آن با همين عنوان ايران و ايرانی به سههزار سال قبل بر میگردد. هم اوستا دارد و هم قرآن و هم حافظ دارد و هم خواجه نصير و هم هخامنشيان دارد و هم صفويه؛ هم تشيع دارد و هم تسنن اما همه ایرانی.
ملت ايرانی از قوميتهایی ايرانی تشکيل شده است و ايرانی بودن اين قوميتها پيشينهاش به چند هزار سال پيش میرسد. يعنی اين قوميتها در سرزمين ايران در طی سههزار سال گذشته به شکل روندی طبيعی هم هويت سرزمينی ايران را شکل دادند و هم خود به عنوان قوميتهایی ايرانی در پيوستگی با خود اين سرزمين شکل گرفتند.
زبانها و گويشهای مختلف در ايران که در طی اين چند هزار سال به طور طبيعی شکل گرفته و گسترش يافته همه در شمار خانواده زبانهای ايرانیاند. اين را تحقيقات زبانشناسی به خوبی نشان داده است.
زبان فارسی، زبان ملی اين سرزمين و اين وحدت در عين کثرت است. زبان قوم و يا ملتی به نام فارس نيست. ما در ايران قوم و يا ملت فارس نداريم. زبان فارسی زبان مشترک تمام ساکنان اين سرزمين است که طی مراحل چند هزار ساله تاريخی تحول پيدا کرده؛ زبان مشترک فرهنگ و سياست و دولت و حماسههای ملی و بيان آرزوها و احساسات و عواطف همه ساکنان اين سرزمين و ملت تاريخی آن است.
به همين دليل است که فرق نمیکند عصر پيش از اسلام و دوره ساسانی و يا قبل آن باشد يا دوره اسلامی و تحت حکومتهای ايرانی و يا حتی ترکتبار دوره عباسيان؛ در سيستان باشد و يا در آذربايجان، در خوزستان باشد يا در خراسان و بلاد جبال؛ زبان مشترک ما ايرانيان در همه اين هزاران سال زبان فارسی و دورههای مختلف تحول زبانی آن بوده. اين ميراث مشترک ماست و حافظ هويت ملی ما و نه تنها ميراثی ايرانی است بلکه يکی از غنیترين ادبياتهای جهانی را هم در طی سههزار سال گذشته به ارمغان آورده.
راست است که ميدان زبان فارسی بسی گستردهتر از جغرافيای سياسی امروز ايران است؛ ميدانی به گستره حلب تا کاشغر. اما اين زبان فرهنگ در عين حال برای قرنها با جغرافيای سياسی همپوشانی داشت. هويت ايرانی سههزار سال است در اين سرزمين استوار ايستاده و دوام آورده و مانند مادری به فرزندانش زبان خودش؛ همان زبانی که همه فرزندانش و حتی آنها که به سبب حوادث روزگاران از مام ميهن جدا افتادهاند با آن زبان مشترک میتوانند با يکديگر صحبت کنند و آرزوها و احساسات و عواطف و سنت و شعر خود را بيان کنند و زمزمه کنند را آموخته است. اين زبان و اين مليت و اين هويت هيچگاه دچار بحرانی نبوده است. استوار ايستاده و چون مادری برای همه ما ايرانيان مادری میکند.
پایان پیام
بیشتر بخوانید: واکنش به تحریف های تاریخی یک وظیفه ملی
