افزایش سطح دریا تهدیدی اجتناب‌ناپذیر حتی با کنترل گرمایش جهانی
به گزارش گلونی، تحقیقات جدید نشان می‌دهد که حتی اگر گرمایش جهانی زیر ۱.۵ درجه سانتی‌گراد حفظ شود، باز هم افزایش سطح دریا به مرحله‌ای می‌رسد که دیگر قابل مهار نیست و منجر به مهاجرت گسترده و فاجعه‌بار از نواحی ساحلی به مناطق داخلی خشکی خواهد شد. این پیامد نگران‌کننده حتی در شرایطی رخ می‌دهد که گرمایش زمین همچون دهه گذشته، در حدود ۱.۲ درجه باقی بماند.
از دهه ۱۹۹۰ تاکنون، از دست رفتن یخ در صفحات یخی گرینلند و جنوبگان چهار برابر شده است. این روند اکنون به اصلی‌ترین عامل افزایش سطح دریا تبدیل شده است. در حالی که هدف بین‌المللی توافق پاریس، محدود کردن افزایش دما به زیر ۱.۵ درجه بود، محققان می‌گویند حتی در صورت تحقق این هدف، سطح دریا تا پایان قرن سالانه یک سانتی‌متر بالا خواهد رفت، سرعتی که از توان کشورهای ساحلی برای ساخت دیواره‌های محافظتی فراتر است.
تحلیل‌ها نشان می‌دهند که جهان در مسیر رسیدن به ۲.۵ تا ۲.۹ درجه افزایش دما قرار دارد. این میزان گرمایش می‌تواند از نقاط واژگونی اقلیمی (tipping points) عبور کرده و موجب فروپاشی کامل صفحات یخی گرینلند و جنوبگان غربی شود. ذوب این صفحات به تنهایی می‌تواند ۱۲ متر به سطح دریا اضافه کند؛ وضعیتی که دانشمندان آن را «بسیار وخیم» توصیف می‌کنند.
در حال حاضر، حدود ۲۳۰ میلیون نفر در مناطقی زندگی می‌کنند که کمتر از یک متر از سطح دریا ارتفاع دارند و بیش از ۱ میلیارد نفر در مناطقی زندگی می‌کنند که ارتفاع آن‌ها کمتر از ۱۰ متر است. تنها با ۲۰ سانتی‌متر افزایش سطح دریا تا سال ۲۰۵۰، خسارتی در حدود ۱ تریلیون دلار در سال به ۱۳۶ شهر بزرگ ساحلی جهان وارد خواهد شد و زندگی و معیشت میلیون‌ها نفر را تهدید خواهد کرد.
اگرچه چشم‌انداز بلندمدت نگران‌کننده است، اما دانشمندان تأکید دارند که هر دهم درجه کاهش در گرمایش زمین اهمیت دارد. کاهش حتی اندک در دما می‌تواند سرعت افزایش سطح دریا را کاهش دهد، فرصت بیشتری برای تطبیق فراهم آورد و از میزان رنج انسانی بکاهد.
پژوهشگران بر این باورند که «حد ایمن دما» برای پایداری صفحات یخی احتمالاً ۱ درجه یا کمتر است. در واقع، افزایش سطح دریا در حدود ۱ تا ۲ متر تا پایان این قرن، اکنون یک واقعیت اجتناب‌ناپذیر تلقی می‌شود. در بریتانیا، تنها با یک متر افزایش سطح دریا، بخش‌های وسیعی از فنلاند شرقی و هامبرساید زیر آب خواهند رفت.
به گفته پروفسور جاناتان بامبر از دانشگاه بریستول، اگر نرخ افزایش سطح دریا به یک سانتی‌متر در سال برسد، دیگر امکان تطبیق وجود نخواهد داشت و مهاجرت‌های جمعی گسترده رخ خواهد داد؛ پدیده‌ای بی‌سابقه در تاریخ تمدن مدرن. کشورهای در حال توسعه مانند بنگلادش به دلیل ضعف زیرساخت‌ها در مقایسه با کشورهایی مثل هلند، که سابقه کنترل آب‌های ساحلی را دارند، آسیب‌پذیرتر خواهند بود.
پروفسور کریس استوکس از دانشگاه دورهام، که نویسنده اصلی این پژوهش است، هشدار داده که در حال حاضر، برخی از بدترین سناریوهای پیش‌بینی‌شده در برابر چشمان ما در حال وقوع‌اند. اگر روند کنونی گرمایش ۱.۲ درجه‌ای ادامه پیدا کند، افزایش سطح دریا تا پایان قرن تقریباً غیرقابل کنترل خواهد شد.
این پژوهش که در نشریه علمی Communications Earth and Environment منتشر شده، با تلفیق داده‌هایی از دوره‌های گرم زمین در سه میلیون سال گذشته، مشاهدات دهه‌های اخیر و مدل‌های اقلیمی، نتیجه‌گیری می‌کند:
«ادامه از دست رفتن صفحات یخی، تهدیدی وجودی برای ساکنان مناطق ساحلی در سراسر جهان است.»
پروفسور آندریا داتون از دانشگاه ویسکانسین-مدیسون نیز تأکید دارد که در دوره‌های گرم پیشین، با افزایش دمای زمین به ۱.۵ درجه یا بیشتر، سطح دریاها چندین متر بالا آمده و امروز نیز باید انتظار همین روند را داشت. حتی اگر بشر بتواند سطح دما را کاهش دهد و دی‌اکسیدکربن را از جو پاک کند، بازسازی صفحات یخی صدها تا هزاران سال زمان خواهد برد، و زمین‌هایی که به دریا واگذار می‌شوند، تا بازگشت عصر یخبندان، بازنخواهد گشت.
کارلوس فولر، نماینده باسابقه بلز در مذاکرات اقلیمی، با اشاره به اینکه بزرگ‌ترین شهر کشورش در معرض خطر تنها یک متر افزایش سطح دریا قرار دارد، تأکید می‌کند:
«این یافته‌ها ضرورت پایبندی به توافق پاریس و بازگرداندن دما به سطوح پایین‌تر را بیش از پیش روشن می‌کنند تا بتوانیم از شهرهای ساحلی حفاظت کنیم.»
پایان پیام
مترجم: میررضا نگهبان الوار