بازشناسی تاریخی قوم تورانیان در متون کهن ایرانی
به گزارش گلونی تورانیان در متون کهن فارسی، بهویژه در شاهنامه فردوسی، بهعنوان مردمانی با فرهنگ و زبانی متفاوت از ایرانیان معرفی شدهاند. در این آثار، تورانیان بهعنوان دشمنان افسانهای ایرانیان شناخته میشوند و در بسیاری از داستانها، مانند رستم و سهراب و فرود، بهطور متمایزی از ایرانیان جدا شدهاند.
در منابع فارسی میانه، توران به سرزمینهایی در آسیای مرکزی اطلاق میشود که از سوی جنوب به تخارستان، از شمال به خوارزم، از مغرب به خراسان و از مشرق به مغولستان محدود بوده است. این سرزمین، زیستگاه اقوامی مانند سکاها، هپتالیان و دیگر مردمان هندواروپایی بوده است. این اقوام، با فرهنگ و زبانهای متفاوت از ترکها، در این منطقه سکونت داشتهاند.
در دورانهای تاریخی بعد، بهویژه در سدههای پنجم و ششم میلادی، ترکان آلتایی با ایرانیان درآمیختند و گروهی از ایرانیان نیز بهسوی غرب و درون ایران مهاجرت کردند. این روند باعث شد که در پایان دوران ساسانیان، تورانیان اسطورهای با ترکان آلتایی یکی دانسته شوند و این موضوع به دیگر کتابهای پس از اسلام، از جمله شاهنامه فردوسی، نیز راه یافت.
بنابراین، تورانیان نهتنها ترک نبودهاند، بلکه گروهی از اقوام هندواروپایی با فرهنگ و زبانی متفاوت از ترکها بودهاند که در سرزمینهایی چون آسیای مرکزی و شمالغرب ایران سکونت داشتهاند.
پایان پیام
نویسنده: کیمیا قنبری
بیشتر بخوانید:
زبان ختنی یا زبان سکایی و اهمیت آن در ایران شناسی