تاریخی که باید از نو خواند
به گزارش گلونی رضا ساکی نوشت: اگر بخواهیم بدانیم ایران امروز چگونه ایران مانده است، یکی از بهترین راهها رجوع به مجموعه سترگ دکتر محمد محمدی ملایری با عنوان «تاریخ و فرهنگ ایران در دوران انتقال از عصر ساسانی به عصر اسلامی» است؛ مجموعهای پژوهشی و مستند که در شش جلد، ما را با مهمترین و شاید نادیدهترین دوران تاریخ ایران آشنا میکند: قرنهای نخست پس از ورود اسلام به این سرزمین.
این دوره از تاریخ، پر از پرسشهای اساسی است: مردم ایران چگونه اسلام را پذیرفتند؟ با چه نگاهی؟ چه چیزی را پذیرفتند و چه چیزی را نگاه داشتند؟ زبان فارسی چگونه زنده ماند؟ چرا تقویم ایرانی، جشنهای باستانی، اسطورهها و نوروز، نهتنها فراموش نشدند، بلکه با قدرت بیشتر در دل فرهنگ نوین اسلامی-ایرانی ادامه یافتند؟
دکتر ملایری با دقتی مثالزدنی، اسناد و روایتها را بررسی کرده، و نشان داده که این ماندگاری، تصادفی نبوده است. آنچه امروز از هویت ایرانی در دل فرهنگ اسلامی دیده میشود، حاصل تلاشهایی است که از همان قرن اول و دوم هجری آغاز شد؛ مقاومتهای فرهنگی، کوشش برای نوشتن، ترجمه، روایت، حفظ زبان و حافظه تاریخی.
خواندن این مجموعه ششجلدی، فقط آموختن تاریخ نیست، نوعی بازشناسیِ خود ماست. شاید بسیاری از آنچه در این کتاب میخوانیم را تا به حال نه شنیده باشیم، نه خوانده باشیم. اما پس از خواندن آن، قطعات پازل هویت تاریخیمان یکییکی سر جای خود مینشیند. و آنگاه است که بهتر میفهمیم چرا باید قدر فردوسی را دانست؛ چرا که او حلقهای است در زنجیرهای بلند از جانفشانی برای ماندنِ ایران.
پایان پیام
بیشتر بخوانید: