خندق شاپور؛ سنگر ساسانی در حاشیه کربلا و کوفه
به گزارش گلونی در دل دشتهای میان کربلا و کوفهی امروزی، آثاری از یک خندق عظیم تاریخی بهجا مانده که در منابع کهن با نام «خندق شاپور» شناخته میشود. این خندق، که به احتمال زیاد در دوران ساسانی و به فرمان شاپور دوم ساخته شده، بخشی از سیستم دفاعی گستردهای بوده که برای مقابله با یورشهای قبایل عرب و محافظت از مرزهای غربی امپراتوری ایران طراحی شده بود.
خندق شاپور، در اصل بخشی از دیوار یا مانعی دفاعی بوده که شهرهای مهم و استراتژیک منطقه را از حملات ناگهانی مصون میداشت. این خندق، با عمق و عرض قابلتوجه، همراه با برجکها و احتمالا خاکریزهایی در اطراف، نشان از مهارت مهندسی و تدبیر نظامی ایرانیان در آن دوران دارد. با توجه به موقعیت جغرافیاییاش، این خندق از نظر تاریخی اهمیت ویژهای دارد؛ چرا که مرز میان تمدن ایرانی و سرزمینهای عربنشین محسوب میشده است.
خندق شاپور سنگر ساسانی در حاشیه کربلا و کوفه
در طول قرون پس از اسلام، این منطقه بارها دستخوش تغییرات سیاسی و نظامی شد، اما نام خندق شاپور در برخی متون اسلامی و تاریخی همچنان باقی ماند. امروزه، بقایای اندک و نیمهمدفون این ساختار عظیم، بیش از آنکه در چشم باشد، در دل تاریخ و حافظه مکان باقی مانده است.
خندق شاپور، فراتر از یک مانع فیزیکی، نماد تلاقی دو جهان فرهنگی، نظامی و سیاسی بوده و اکنون همچون رازی خاموش در بستر خاکهای داغ بینالنهرین آرمیده است؛ منتظر نگاهی تازه از دل تاریخنگاران و باستانشناسان.
پایان پیام
نویسنده: کیمیا قنبری
بیشتر بخوانید: