دانشنامه محیط زیست راهنمای علمی برای بهتر زیستن
به گزارش گلونی، جلد سوم و چهارم از مجموعه‌ی «دانشنامه محیط زیست» تألیف شکوه حاجی‌نصرالله، هنریک مجنونیان و بهرام حسن‌زاده‌کیابی، با هدف افزایش آگاهی نوجوانان و جوانان نسبت به اهمیت حفظ طبیعت و منابع زنده ایران، به‌تازگی از سوی انتشارات کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان منتشر شده و در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است.
بنابر گزارش ایسنا، در معرفی ناشر از این اثر آمده است:
«کشور ما نیز مانند بسیاری از نقاط جهان، از بحران‌های محیط زیستی در امان نمانده و با انواع چالش‌ها در این زمینه مواجه شده است. در راستای آگاهی‌بخشی عمومی و گسترش دانش محیط زیست در میان نسل جوان، این دانشنامه با تمرکز ویژه بر مخاطبان نوجوان و جوان تدوین شده است.»
در مجموعه دانشنامه محیط زیست، ۳۹۵ مقاله به ترتیب الفبایی تنظیم شده‌اند که ۱۵ مقاله به‌صورت ارجاعی هستند. حجم هر مقاله با توجه به اهمیت موضوع، میزان اطلاعات موجود و گستره پژوهش‌ها متفاوت است.
برای نمونه، حجم مقاله‌هایی که به جانوران اختصاص دارد، بسته به میزان داده‌های علمی در دسترس، یکسان نیست؛ چنان‌که در مورد «ماهی کور غار» اطلاعات اندکی وجود دارد.
بر اساس حجم محتوا، مقاله‌ها به پنج دسته تقسیم می‌شوند:
بسیار کوتاه (حداکثر ۱ صفحه)، کوتاه (حداکثر ۳ صفحه)، متوسط (حداکثر ۶ صفحه)، بلند (حداکثر ۱۰ صفحه) و بسیار بلند (حداکثر ۱۴ صفحه).
هر مقاله دارای دو بخش اصلی است:
بند نخست، پاسخی کوتاه، شفاف و فوری به پرسش مخاطب است و متناسب با حجم مقاله، ممکن است به‌صورت عبارت چکیده بیان شود. برای مثال، در مقاله «جانوران» آمده است: «سلسله‌ای از موجودات زنده».
بخش دوم مقاله، توضیح و بسط بند نخست در قالب پاراگراف‌های کامل است.
در گروه‌های موضوعی مختلف مانند «موجودات»، «آلاینده‌ها» و «آلودگی‌ها»، مقاله‌ها ساختاری یکسان دارند. برای مثال، مقاله‌های مرتبط با جانداران، شامل بخش‌هایی مانند «توصیف جاندار»، «وضعیت ظاهری»، «زیستگاه، تغذیه و زادآوری»، «پراکندگی» و «موقعیت حفاظتی» هستند. همچنین، در این گروه‌ها، کادری با عنوان شناسنامه برای هر جاندار درج شده است.
در تدوین مقاله‌ها، تاریخ‌ها با توجه به موقعیت جغرافیایی رویداد، به‌صورت میلادی یا شمسی آورده شده‌اند؛ به‌عنوان نمونه، داده‌هایی مانند تعداد قنات‌ها یا چاه‌های عمیق در ایران با ذکر سال شمسی آمده‌اند، درحالی‌که استانداردهای بین‌المللی مانند میزان مواد مجاز در آب آشامیدنی بر اساس سال میلادی ذکر شده‌اند.
برای دسترسی سریع به مقالات، فهرستی الفبایی به همراه صفحه‌شمار در ابتدای هر جلد قرار داده شده است.
از میان نویسندگان این مجموعه، هنریک مجنونیان چهره‌ای شاخص در حوزه محیط زیست ایران بود؛ آموزگاری که عشق به طبیعت را به نسل‌هایی از دانشجویان، کارشناسان و محیط‌بانان آموخت. او با مشارکت در برنامه‌ریزی‌های حفاظتی مناطق چهارگانه کشور، نقشی مهم در سیاست‌گذاری‌های محیط زیستی داشت و در ۱۴ مرداد ۱۳۹۹، در سن ۶۹ سالگی درگذشت.
جلد سوم دانشنامه محیط زیست، به موضوعاتی چون پارک‌های ملی، جانوران در معرض خطر، جنگل‌ها، جنگل‌زدایی و انواع پوشش گیاهی می‌پردازد.
در جلد چهارم نیز به موضوعاتی نظیر چاه‌ها، چرخه‌های زیست زمین‌شیمیایی، حقوق حیوانات، حقوق آب، جانوران و گیاهان در خطر، خلیج فارس، دریای کاسپی، دریاچه ارومیه و روزهای جهانی مرتبط با محیط زیست پرداخته شده است.
گفتنی است جلدهای اول و دوم این دانشنامه، پیش‌تر از سوی شورای کتاب کودک شایسته‌ی تقدیر شناخته شده‌اند.
این دو جلد جدید دانشنامه محیط زیست، با شمارگان ۲۵۰۰ نسخه و قیمت ۸۰۰ هزار تومان برای گروه سنی ۱۵ سال به بالا منتشر شده‌اند و از طریق فروشگاه اینترنتی محصولات کانون به نشانی digikanoon.ir و تمام فروشگاه‌های کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در دسترس علاقه‌مندان قرار دارند.
پایان پیام
در گلونی بیشتر بخوانید:
کتاب اخلاق زیست محیطی و تعهدات زیست محیطی انسان
کتاب ارتباطات محیط زیست و مشارکت همه جانبه
رونمایی از کتاب حقوق محیط زیست و حقوق مصرف در نمایشگاه محیط زیست