بحران آب تهدیدی فراتر از خشکسالی
به گزارش گلونی ایران امروز درگیر بحرانی است که صرفاً محیط زیستی نیست؛ آب، این عنصر حیاتی، به نقطهای رسیده که بنیانهای اقتصاد، جامعه و امنیت ملی را نیز تهدید میکند. آنچه روزی فقط موضوع گزارشهای دانشگاهی و هشدارهای زیست محیطی بود، حالا به یک مسئله عمومی تبدیل شده؛ از خوزستان خشک تا باغهای در حال نابودی فارس، از سدهای نیمهخالی زاگرس تا دشتهای فرونشسته مرکز ایران.
بر اساس آمار رسمی، منابع آب تجدیدپذیر ایران طی یک دهه، حدود ۳۰ درصد کاهش یافتهاند؛ عددی که با کاهش ۱۲ درصدی بارش قابل توضیح نیست. عامل اصلی، سومدیریت ساختاری است: توسعه بیضابطه کشاورزی، برق ارزان، چاههای غیرمجاز، و نبود قیمتگذاری واقعی برای انرژی و آب.
کشاورزی، بزرگترین مصرفکننده آب کشور، بیش از ۸۰ درصد منابع آبی را میبلعد، آن هم با بهرهوری پایین و بدون پاسخگویی. نظام یارانهای، نه تنها انگیزهای برای صرفهجویی باقی نگذاشته، بلکه با تشویق پرمصرفها، وضعیت را بحرانیتر کرده است.
فرونشست زمین، خشکشدن دریاچهها، گرد و غبار، بیابانزایی و کاهش ۱۴۳ میلیارد مترمکعبی آبهای زیرزمینی در چهار دهه، تنها بخشی از تبعات این روند هستند.
کارشناسان از جمله دکتر نوری نائینی هشدار دادهاند که بحران آب نه از آسمان کمباران که از زمین سیاستگذاریهای اشتباه برمیخیزد. بهجای بازگشت به مسیر عقلانیت، همچنان با پروژههای انتقال آب، موتوربرق و توسعه باغات در مناطق خشک ادامه میدهیم.
راهحل روشن است: تغییر در حکمرانی آب، اصلاح یارانهها، مدیریت تقاضا، تدوین سیاستهای منطقهای و عبور از شعار خودکفایی کور. اگر امروز تصمیم نگیریم، فردا با مهاجرت، ناپایداری اقتصادی و بحرانهای زیستمحیطی برگشتناپذیر روبهرو خواهیم بود.
پایان پیام
بیشتر بخوانید:
کاهش فشار آب مصرفی تنها راهکار مقابله با کم آبی نیست
هشدار مرکز ملی اقلیم: زمان تغییر الگوی مصرف آب در تهران فرارسیده است