ارزیابی اثرات محیط زیستی مازندران مجوزی برای پروژه های مخرب
به گزارش گلونی در سالهای اخیر، استان مازندران شاهد اجرای دهها پروژه بزرگ عمرانی بوده است که بسیاری از آنها به لحاظ موقعیت حساس جغرافیایی و ظرفیت برد اکولوژیکی منطقه، ملزم به تهیه مطالعات ارزیابی اثرات محیط زیستی (EIA) شدهاند. اغلب مطالعات، که توسط مشاوران متخصص و با هزینههای قابل توجه تهیه میشود، در مرحله اخذ مجوز نقش کلیدی ایفا مینماید.
شواهد نشان میدهد که دفترچههای مطالعات ارزیابی، جامع و علمی، در عمل به اسناد «ویترینی» و «تشریفاتی» تبدیل شدهاند؛ اسنادی که تنها برای عبور از سد قانون نوشته میشوند، نه برای اجرا.
نمایشی بودن مطالعات ارزیابی اثرات محیط زیستی ( EIA):
گزارشها با دقت و هزینه بالا تهیه میشود، اما در همان قفسه بایگانی باقی میماند.
الزامات و تعهدات مندرج در گزارشها تقریباً در هیچ پروژهای بهطور کامل اجرا نشده است.
نظارت (عملکرد صوری و بیاثر):
بازدیدهای میدانی محدود، نوبتی و غالباً از پیشهماهنگشده، که عملا اثر بازدارندهای ندارند.
بسیاری از تخلفات محیط زیستی یا اصلاً گزارش نمیشود یا بدون پیگیری باقی میماند.
پشتپرده بیتوجهی به EIA:
فشارهای اقتصادی و سیاسی برای تسریع پروژهها.
ضعف اراده مدیریتی در توقف یا اصلاح پروژههای متخلف.
کمبود منابع نظارتی و حذف نقش مردم و سمنها از فرآیند پایش.
پیامدهای نادیده گرفتن EIA:
نابودی زیستگاههای حساس جنگلی و ساحلی.
افزایش فرسایش خاک و آلودگی منابع آب.
تضییع سرمایه اجتماعی و بیاعتمادی مردم به دستگاههای اجرایی.
پیشنهادات فوری و غیر قابل تعویق:
1. الزام به حضور نمایندگان مستقل و سمنها در پایش میدانی و گزارشدهی مستقیم به افکار عمومی
2. توقف فوری پروژههای متخلف تا زمان اجرای کامل تعهدات محیط زیستی
3. جرمانگاری بیتوجهی به مفاد EIA و اعمال جریمههای بازدارنده
4. استفاده از فناوریهای نوین پایش و انتشار دادهها بهصورت شفاف و آنلاین
5. ایجاد سامانه مردمی ثبت و پیگیری تخلفات محیط زیستی
مطالعات EIA در مازندران، علیرغم کیفیت بالای فنی، به یک ابزار صوری برای گرفتن مجوز پروژهها تنزل یافته است. این رویه، نه تنها قانون را بیاعتبار میکند، بلکه پیام خطرناکی را به جامعه مخابره میکند: «حفاظت از محیط زیست، فقط روی کاغذ».
پایان پیام
نویسنده: علی طاهباز (کارشناس ارشد عمران _ محیط زیست)
بیشتر بخوانید: زباله سوز نوشهر منبع پایدار آلایندگی به جای راه حل محیط زیستی