چالش های مصرف آب کشاورزی و راهکارهای پیشنهادی از نگاه صادق الحسینی
به گزارش گلونی در ایران سالانه حدود ۴۰۰ میلیارد مترمکعب بارش داریم؛ عددی که به‌صورت سرانه، یکی از بالاترین‌ها در دنیاست. اما چرا با وجود این حجم عظیم از منابع آبی، همچنان با بحران آب روبه‌رو هستیم؟ از این ۴۰۰ میلیارد مترمکعب، حدود ۳۰۰ میلیارد مترمکعب از کشور خارج می‌شود یا تبخیر می‌گردد و عملاً قابل استفاده نیست. صادق الحسینی، کارشناس اقتصاد و سیاستگذاری، در سلسله یادداشت‌هایی به بررسی این معضل پرداخته است.
آب هست، اما مدیریت نیست
صادق الحسینی در یادداشت‌های خود تأکید می‌کند که مسأله اصلی، کمبود منابع آبی نیست بلکه نبود مدیریت یکپارچه و تصمیم‌گیری‌های نادرست در بخش مصرف به‌ویژه در حوزه کشاورزی است. به گفته او، از حدود ۱۰۰ میلیارد مترمکعب آبی که قابلیت استحصال دارد، حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد آن به مصرف کشاورزی می‌رسد؛ آن‌هم کشاورزی‌ای که عمدتاً در فصول گرم و پر تبخیر انجام می‌شود.
سبزی در بهار، بحران در تابستان
ایران سالانه حدود ۳۵ میلیون تن سبزی و صیفی تولید می‌کند که نیاز به بیش از ۷۰ میلیارد مترمکعب آب دارد. این در حالی است که در کشورهای پیشرفته، سطح زیر کشت این محصولات تنها بین ۱۰۰ تا ۱۵۰ هزار هکتار است. الحسینی پیشنهاد می‌کند بخشی از تولید سبزی و صیفی به فصل پاییز و زمستان منتقل شود و به‌جای آن در فصول گرم، از منابع آب برای کشت محصولات مقاوم‌تر یا استفاده از تونل‌های پلاستیکی بهره گرفته شود.
آب بی‌قیمت، مصرف بی‌رویه
این کارشناس اقتصاد معتقد است بحران آب در ایران یک مسأله فنی نیست، بلکه ناشی از نبود سازوکارهای اقتصادی مؤثر است. در بسیاری از کشورها قیمت آب بر اساس بازار تعیین می‌شود، اما در ایران آب تقریباً رایگان توزیع می‌شود و همین مسأله باعث شده ارزش واقعی منابع آبی نادیده گرفته شود.
راهکارها چیست؟
انتقال بخشی از تولیدات کشاورزی به فصول سرد
توسعه کشت گلخانه‌ای و استفاده از تونل‌های پلاستیکی
مدیریت دقیق‌تر و منطقه‌ای منابع آبی
اصلاح سیاست‌های قیمتی برای آب شرب و کشاورزی
الحسینی تأکید می‌کند که تا زمانی که برای آب و انرژی در ایران ارزش‌گذاری واقعی صورت نگیرد، هیچ راه‌حل پایداری برای بحران آب امکان‌پذیر نیست.
پایان پیام
بیشتر بخوانید: