کتاب طنزآوران جهان نمایش یک کمدی ایرانی
به گزارش گلونی، کتاب طنزآوران جهان نمایش یک کمدی ایرانی نوشته داریوش مؤدبیان و منتشرشده توسط نشر گویا، اثری خواندنی و آموزنده دربارهی خاستگاه، تحولات، و نقش طنز در سنتهای نمایشی جهان و بهویژه اروپا است.
این کتاب نگاهی دارد به چگونگی پیدایش و رشد نمایشهای طنزآمیز در بستر اجتماعی، مذهبی و فرهنگی قرون وسطای اروپا، و از خلال آن، تصویری روشن از رابطهی قدرت و نمایش ارائه میدهد.
در بخشی از کتاب طنزآوران جهان نمایش، نویسنده به تقابل کلیسا با تئاتر در آغاز قرون وسطا میپردازد؛ زمانی که مسیحیت، پس از به دست آوردن قدرت سیاسی، نمایش و هنرهای نمایشی را با دیدی منفی مینگریست و به شدت با آنها مقابله میکرد. با این حال، مردم کوچه و بازار، به ویژه در روستاها، بیاعتنا به این ممنوعیت، نمایشهایی شاد و مردمی را گاه پنهانی اجرا میکردند. نویسنده بهخوبی نشان میدهد که چگونه این مقاومت مردمی، بهتدریج کلیسا را وادار کرد که خود نیز به خلق نمایشهایی با درونمایهی مذهبی روی آورد.
اما نقطه عطف کتاب، بررسی ظهور نوعی نمایش طنز خاص در اروپا بهویژه در فرانسه و ایتالیا است که با نام فرس (Farce) شناخته میشود؛ نمایشهایی کوتاه، خندهدار، هجوآمیز و اغراقشده که توسط بازیگران دورهگرد و برای مردم عادی اجرا میشدند.
این اجراها، گرچه ظاهراً ساده و بینام بودند، ولی در حقیقت ریشههای عمیق اجتماعی و فرهنگی داشتند. مؤدبیان با تحلیل تاریخی و محتوایی این متون، نشان میدهد که چگونه این آثار نمایشی میتوانند ابزاری برای انتقاد از وضعیت موجود، بیان دردهای مردمی، و البته فراهمکردن لحظاتی شاد و سبکبال برای تماشاگران باشند.
کتاب طنزآوران جهان نمایش اثری است که هم مخاطب عام و هم علاقهمندان به تئاتر و ادبیات نمایشی را جذب میکند. سبک روان و روایت تاریخی جذاب آن، مطالعهی این اثر را لذتبخش کرده و ذهن خواننده را با بخشی کمتر شناختهشده از تاریخ نمایش، یعنی ریشههای مردمی و طنزآمیز آن، آشنا میسازد. این اثر گامی ارزشمند برای شناخت پیوند دیرین طنز، نمایش و جامعه است.
پایان پیام
