از حصارهای تاریخی تهران چه میدانیم؟
به گزارش گلونی حصارهای تاریخی تهران، بهعنوان بخشی از ساختار دفاعی و شهری پایتخت در دورههای صفویه و قاجار، نقشی کلیدی در شکلگیری هویت و امنیت شهر داشتند. تهران تا پیش از دوره پهلوی شهری محصور بود که با دیوارهای خشتی و گلی و خندقی در اطراف، از گزند دشمنان و مهاجمان محافظت میشد. این حصارها که در زمان شاه طهماسب صفوی (حدود قرن دهم هجری) آغاز شدند، در دوره قاجار و بهویژه ناصرالدینشاه گسترش یافتند.
حصار ناصری، معروفترین این سازهها، در سال ۱۲۴۴ هجری شمسی ساخته شد و محدودهای وسیعتر از حصار صفوی را در بر میگرفت. این دیوارها با ۱۲ دروازه، از جمله دروازه شمیران، دولاب، قزوین و عبدالعظیم، ورودیهای اصلی شهر را مشخص میکردند. هر دروازه با برج و بارو و تزئینات کاشیکاری، نهتنها نقش دفاعی داشت، بلکه بهعنوان نمادی از شکوه و قدرت شهر عمل میکرد. خندق اطراف حصار نیز برای افزایش امنیت طراحی شده بود و در مواقع خطر پر از آب میشد.
از حصارهای تاریخی تهران چه میدانیم؟
با گسترش تهران در دوره پهلوی، رضاشاه دستور تخریب حصارها و پر کردن خندقها را داد تا شهر به سمت مدرنیته حرکت کند. این تصمیم، اگرچه به توسعه شهری کمک کرد، اما بخش مهمی از میراث تاریخی تهران را از بین برد. امروزه تنها نام برخی خیابانها و محلات، مانند خیابان دروازه دولت یا میدان قزوین، یادآور این حصارها و دروازهها هستند.
حصارهای تهران نهتنها ساختارهای دفاعی، بلکه بخشی از هویت اجتماعی و فرهنگی شهر بودند. محل دروازهها مراکز تجمع، تجارت و حتی آیینهای مذهبی بودند. این یادگارها، هرچند امروز اثری فیزیکی از آنها باقی نمانده، در حافظه تاریخی تهران زندهاند و بخشی از داستان تبدیل شدن این شهر به کلانشهر امروزی را روایت میکنند.
پایان پیام
نویسنده: کیمیا قنبری
بیشتر بخوانید: دروازه های تاریخی تهران کداماند