یوزهای نر تا پایان عمر امکان بارورسازی دارند
به گزارش گلونی، دکتر علی شمس، مدیر سایت تکثیر در اسارت «دلبر»، پارک ملی توران در گفت‌‌وگویی با گلونی از پروژه تکثیر یوز در ایران گفته است.
بخش سوم سخنان ایشان را در گفت‌وگو با ماریا بهمن‌پور بخوانید:
یوزهای نر در کل دنیا تا پایان زندگی‌شان امکان باروَرسازی ماده‌ها را دارند و معمولا در شرایط اسارت تا ۱۴-۱۵ سال عمر می‌کنند. شاخصه‌های ارزیابی که برای تصمیم‌گیری درباره امکان جفت‌گیری یوز نر استفاده می‌کنیم فقط «کیفیت اسپرم» (quality of sperm) حیوان نر نیست بلکه باتوجه به گزینشی یا گزیننده‌بودن (selective) یوزها چه از سمت حیوان نر، چه ماده، موفقیت جفت‌گیری در اسارت آنها سخت‌تر است چون احتمال اینکه هیچکدام از ماده‌ها این نر را انتخاب نکنند یا خود حیوان نر بعضی از ماده‌ها را انتخاب نکند بسیار است و همین کار ما را با محدودیت مواجه می‌کند، پس ارزیابی ما برمبنای تغییر رفتار این حیوان است.
ما در یک‌ماه ابتدای فصل جفت‌گیری رفتار ماده‌ها و این یک نر را مورد بررسی قرار می‌دهیم که به همدیگر چه واکنشی دارند و آیا تمایل به جفت‌گیری دارند؛ سپس برمبنای آن تصمیم می‌گیریم که فرایند جفت‌گیری را چطور ادامه دهیم یعنی با همین نر کار کنیم یا سراغ نر دیگری برویم. فعلا همه تلاش ما این است که از فیروز حداقل برای یک ماده استفاده کنیم و ژن تک‌تک این یوزها را منتقل کنیم چون این جمعیت باقی‌مانده در ایران آخرین ژن‌های به‌جامانده از یوز آسیایی هستند که در همه زیستگاه‌های خود در دنیا منقرض شده و تنها جمعیت کوچکی از آن در ایران زنده مانده است. فصل طلایی جفت‌گیری یوزهای ایران از اواخر مهرماه است تا زمستان البته این حیوان محدود به جفت‌گیری فصلی نیست و در طول سال می‌تواند جفت انتخاب کند اما چون در فصل گرم کشور فعالیت جنسی‌اش کاهش می‌یابد پس تمرکز ما برای جفت‌گیری در اسارت او همین فصول پاییز و زمستان است.
ما فعلا تصمیمی برای افزودن یوز نر جدید برای فرایند جفت‌گیری در اسارت امسال نداریم و تا آبان‌ماه صبر می‌کنیم که رفتار جنسی آنها را رصدکنیم باتوجه به‌اینکه ۳ یوز ماده (آذر، توران، ابریشم) هم داریم که امسال برای نخستین‌بار برای جفت‌گیری در معرض فیروز قرار داده می‌شوند و همین امر، امیدهای ما را برای موفقیت جفت‌گیری امسال فیروز افزایش می‌دهد ضمن‌اینکه او از ۱۴۰۰ هرسال جفت‌گیری‌های موفقی داشته است و هر ۴ بار هم با «ایران» بوده و ماده دیگری برای انتخاب وجود نداشته. مشکل باروری «ایران» فقط بخاطر سزارین سخت او نبوده بلکه اقدامات دامپزشکی مختلفی روی او انجام شده که اکثرا مداخله‌گرانه بوده و مجموعه‌ای از عوامل باعث مشکلات فعلی او شده است.
یوزهای نر تا پایان عمر امکان بارورسازی دارند
دلیل اینکه در این چندسال ماده دیگری بجز ایران وارد پروسه جفت‌گیری با فیروز نشده بود این است که در پروژه تکثیر یوز در اسارت، هیچ ماده‌ای توسط دست‌اندرکاران پروژه با مداخله در زیستگاه طبیعی وارد این سایت نشده است یعنی هرکدام از این ماده‌ها بخاطر جداافتادن از مادرشان بوده که ناچارا وارد سایت تکثیر یوز توران شدند چنانکه قبلا درباره توران و آذر و ابریشم توضیح داده شد، ایران و دلبر هم از قاچاقچیان متخلف پس گرفته شدند و ناچار وارد سایت تکثیر شدند. اکنون هم برنامه‌ای برای زنده‌گیری ماده‌ها و ورودشان به سایت تکثیر نداریم چون قصد ما زادآوری طبیعی یوزها در زیستگاه حیات‌وحش است نه مداخله، پس ادامه پروژه تکثیر یوز در اسارت را با همین داشته‌های فعلی از یوزهای بدون مادر یا گرفته‌شده از قاچاقچیان ادامه می‌دهیم. دلیل اینکه نر دیگری بجز فیروز را هم با زنده‌گیری از حیات‌وحش به این سایت وارد نکرده‌ایم همین بوده که کار تکثیر را با داشته‌های فعلی ادامه دهیم نه با مداخله و تاثیر مستقیم در جمعیت طبیعی یوزها.
پایان پیام
بیشتر بخوانید: ایران امسال استراحت می‌کند و حاملگی در کار نیست