روز ملی کودک و پیوندی دوباره با زمین
نگاهی به رویداد «کودک و محیط زیست» در کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان
به گزارش گلونی، هفته ملی کودک هر سال فرصتی است تا بار دیگر به یاد آوریم که کودکی، نه صرفاً دورهای گذرا، بلکه زیربنای آینده یک جامعه است. امسال این هفته با شعار «کودکان، حال خوش زندگی» برگزار شد؛ شعاری که بر پیوند میان دنیای کودکان و کیفیت زندگی تأکید دارد.
در همین راستا، روز ۱۶ مهرماه، رویداد «کودک و محیط زیست» در مرکز آفرینشهای فرهنگی و هنری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان برگزار شد؛ برنامهای که با حضور کودکان، خانوادهها، هنرمندان و نهادهای مختلف، در تلاش بود تا پیوندی تازه میان نسل امروز و طبیعت برقرار کند.
دیوارها را برداریم
یکی از بخشهای مهم این رویداد، بیستوششمین نمایشگاه عکس «دیوارها را برداریم» بود؛ مجموعهای از آثار پوریا قلیچخانی برگرفته از کتابی با همین عنوان. او در گفتوگویی کوتاه بیان کرد: «این عکسها حاصل چهار سال عکاسی مستمر از مدارس طبیعت ایران است؛ پروژهای که از سال ۱۳۹۲ آغاز شد و هدفش ثبت لحظاتی بود که کودکان با زمین و حیات طبیعی ارتباطی صمیمانه و بیواسطه برقرار میکنند.»
به گفته قلیچخانی، این نمایشگاه تاکنون در ۱۷ استان کشور برگزار شده است. عکسها به سبک کاندید فوتوگرافی گرفته شدهاند و حالوهوای رهایی، کنجکاوی و شادی کودکانه در برخورد با طبیعت را بهزیبایی به تصویر میکشند. تماشا آنها برای بزرگسالان نیز یادآور حس خاطرهانگیز و سادگی روزهای کودکی است.
در حاشیهی نمایشگاه، کودکان هنرجوی ویولن به سرپرستی مهسا باباخانی، قطعاتی ماندگار را اجرا کردند و فضای دلنشینی به برنامه بخشیدند.
همچنین بخشهای تعاملی متنوعی برای تجربهی مستقیم کودکان با محیط زیست برپا شده بود؛ از آموزش نحوه برپایی کمپ در طبیعت در غرفه مؤسسه ابرسین گرفته تا کارگاههای پرندهنگری و ساخت کاردستیهای محیط زیستی.
یکی از قسمتهای جالب توجه، «پرچم قول به زمین» بود؛ جایی که کودکان اثر انگشت خود را به نشانه تعهد بر حفظ طبیعت بر جای میگذاشتند و قول میدادند زمین را دوست بدارند. خانوادهها نیز با اشتیاق در کنار کودکان حضور داشتند؛ حضوری که نشان میداد چنین برنامههایی میتواند نقش مؤثری در فرهنگسازی محیط زیستی و آموزش نسلی آگاهتر ایفا کند.
با این حال، این رویداد خالی از کاستی نبود. فضای نمایشگاه عکسها در نزدیکی درِ ورودی و فاقد اتاق مجزا بود و در نتیجه تمرکز بازدیدکنندگان بر آثار دشوار میشد. افزون بر آن، با وجود شعارهایی چون «کودک و طبیعت»، «عدالت بیننسلی» و «حقوق نسل آینده»، برخی غرفهها صرفاً به بازیهای ساده اختصاص یافته بودند و محتوای آموزشی مشخصی نداشتند. این موضوع نشان داد که هنوز در حوزه آموزش تعاملی و ارتباط مؤثر با کودکان، ضعفهایی جدی وجود دارد.
آینده زمین، در دستان کودکان امروز
در نهایت، رویداد «کودک و محیط زیست» گامی ارزشمند در مسیر پیوند دوبارهی کودکان با زمین بود، اما برای دستیابی به نتایجی پایدار، نیازمند برنامهریزی دقیقتر و بهرهگیری از ایدههای نو هستیم. امید آنکه چنین برنامههایی در سالهای آینده با نگاهی عمیقتر به آموزش و تجربه محیط زیستی کودکان، گستردهتر و تأثیرگذارتر برگزار شوند؛ چراکه آینده زمین، در دستان همین کودکان امروز رقم خواهد خورد.
پایان پیام
نویسنده: مریم زندیه