مهربانی ناآگاهانه، چگونه غذا دادن به سگ ها بحران می سازد
مهربانی یا بحران برای جامعه!؟
به گزارش گلونی، افزایش روزافزون جمعیت سگهای ولگرد در بسیاری از شهرها و روستاهای ایران به یکی از مسائل جدی اجتماعی، بهداشتی و محیط زیستی تبدیل شده است. هرچند عدهای از شهروندان با انگیزه دلسوزی و علاقه به حیوانات، غذارسانی به این سگها را انجام میدهند، اما تجربه و پژوهشهای علمی نشان میدهد که این روش نهتنها مشکل را حل نمیکند بلکه پیامدهای منفی متعددی به دنبال دارد.
غذارسانی رایگان موجب افزایش بقا، سلامت نسبی و در نهایت تولیدمثل بیشتر سگها میشود. این فرآیند به شکل مستقیم چرخه رشد جمعیت آنها را تقویت میکند و مشکلاتی همچون گسترش بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان، تهدید بهداشت عمومی و افزایش مزاحمت برای شهروندان را تشدید مینماید.
افزون بر این، جمعیت بالای سگهای ولگرد تنها برای انسانها مشکلساز نیست بلکه آنها بهعنوان یک گونه اهلی در بسیاری از زیستگاهها تهدیدی جدی برای تنوع زیستی محسوب میشوند. حمله به گونههای بومی، شکار پرندگان، آزار جانوران کوچک و حتی از بین بردن برخی حیوانات وحشی در مناطق روستایی و طبیعی از جمله پیامدهای حضور گسترده سگهای ولگرد است. این مسأله به مرور میتواند تعادل اکولوژیک را بر هم بزند و زیانهای جبرانناپذیری به گونههای در معرض خطر وارد کند.
سگهای عقیمشده معمولاً رفتار آرامتری دارند
در مقابل این وضعیت، علم دامپزشکی و مدیریت شهری راهکاری پایدارتر و انسانیتر ارائه میدهد؛ عقیمسازی. بر اساس مطالعات جهانی، اگر تنها بخشی از هزینه و انرژی صرفشده برای غذارسانی به سمت طرحهای عقیمسازی هدایت شود، در میانمدت میتوان به کاهش چشمگیر جمعیت سگهای ولگرد دست یافت. عقیمسازی چرخه تولیدمثل را متوقف میکند و به شکل تدریجی باعث میشود بدون نیاز به روشهای خشونتآمیز، جمعیت این حیوانات کنترل گردد.
علاوه بر کنترل جمعیت، عقیمسازی پیامدهای مثبت دیگری نیز دارد. سگهای عقیمشده معمولاً رفتار آرامتری دارند، کمتر پرخاشگر میشوند و خطر حمله به انسان و سایر حیوانات کاهش مییابد. از سوی دیگر، با کاهش تعداد تولهها، فشار بر منابع غذایی طبیعی کم میشود و گونههای وحشی از تهدید مستقیم سگها در امان خواهند ماند.
در نتیجه میتوان گفت که غذارسانی به سگهای ولگرد، هرچند از روی نیت خیر انجام میشود، اما به لحاظ علمی اقدامی ناپایدار و حتی آسیبزاست. در مقابل، اختصاص منابع مالی دولتی و مردمی به برنامههای عقیمسازی، واکسیناسیون و مدیریت علمی جمعیت نهتنها از منظر بهداشتی و اجتماعی ضروری است بلکه راهکاری برای حفاظت از تنوع زیستی و زیستبومهای طبیعی نیز به شمار میآید. این رویکرد همزمان هم به کرامت حیوانات احترام میگذارد و هم کیفیت زندگی انسانها و امنیت محیط زیست را ارتقا میدهد.
پایان پیام
نویسنده: میثم هاشمی، دکتری جامعهشناسی اقتصاد و توسعه، عضو انجمن جامعهشناسی لرستان