ثبت گونه کمیاب نوک سرخ دریایی در استان هرمزگان

معاون طبیعی و تنوع زیستی اداره‌کل حفاظت محیط زیست هرمزگان از ثبت دوباره گونه کمیاب نوک سرخ دریایی (Red-billed Tropicbird – Phaethon aethereus) در سواحل بندرعباس خبر داد. این پرنده نادر در تاریخ ۲۳ مهر ۱۴۰۴ با حال عمومی ناپایدار توسط دوستداران محیط زیست به اداره‌کل تحویل داده شد.

پرنده‌ای کمیاب با چهره‌ای خاص

به گزارش گلونی و به نقل از اداره محیط زیست هرمزگان، نوک‌سرخ دریایی یکی از چشم‌نوازترین پرندگان دریازی جهان است؛ پرنده‌ای سفید با ماسک سیاه در اطراف چشم و منقاری سرخ‌رنگ که دو پر بلند و باریک دمش آن را از دیگر پرندگان متمایز می‌کند. این گونه معمولاً در آب‌های باز اقیانوسی و دور از خشکی زندگی می‌کند و به ندرت در نزدیکی ساحل دیده می‌شود.

زیستگاه‌های اصلی این گونه در مناطق گرمسیری اقیانوس‌های هند، اطلس و آرام است. طبق داده‌های اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت (IUCN)، وضعیت حفاظتی نوک سرخ دریایی در سطح جهانی «کمترین نگرانی» است، اما جمعیت آن در برخی مناطق به‌دلیل تخریب زیستگاه‌های لانه‌سازی، صید تصادفی در تورهای ماهیگیری و ورود گونه‌های مهاجم کاهش یافته است.

ثبت دوباره پس از چند دهه

میثم قاسمی، معاون اداره کل محیط زیست هرمزگان، اعلام کرد که آخرین ثبت مستند این گونه در ایران به دهه ۱۳۶۰ خورشیدی بازمی‌گردد. در آن زمان گزارش‌هایی از حضور این پرنده در تنگه هرمز و جزایر جنوبی کشور منتشر شده بود، اما هیچ نشانه‌ای از جوجه‌آوری آن در ایران به دست نیامد.

در مقابل، در سال ۲۰۰۷ میلادی گزارش شد که این گونه در سه جزیره امارات متحده عربی جوجه‌آوری کرده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد منطقه خلیج‌فارس همچنان بخشی از زیست‌بوم پراکندگی نوک‌سرخ دریایی است.

علت حضور در ساحل بندرعباس

به گفته کارشناسان، این پرنده دریازی احتمالاً به‌دلیل بادهای شدید و جریانات غیرمعمول جوی از مسیر اصلی خود منحرف شده و به سواحل بندرعباس رسیده است. چنین پدیده‌ای در بین پرندگان دریازی نادر نیست و گاهی در اثر طوفان‌ها و تغییرات اقلیمی رخ می‌دهد.

اهمیت علمی و زیست‌محیطی

ثبت دوباره نوک سرخ دریایی در هرمزگان، علاوه بر ارزش علمی، هشداری است درباره شکنندگی اکوسیستم‌های دریایی جنوب ایران. این رخداد نشان می‌دهد که پایش مداوم پرندگان دریازی و همکاری میان نهادهای علمی، زیست‌محیطی و مردمی برای حفاظت از تنوع زیستی کشور ضروری است.

مشارکت شهروندان طبیعت‌دوست در شناسایی و تحویل این پرنده نادر به محیط زیست، نمونه‌ای ارزشمند از همیاری مردمی در حفاظت از گونه‌های کمیاب محسوب می‌شود؛ گامی کوچک اما مؤثر در مسیر شناخت و پاسداری از حیات‌وحش ایران.