شمال ایران در آستانه تکرار سرنوشت فلات مرکزی
به گزارش گلونی، معاون آموزش و مشارکتهای مردمی سازمان حفاظت محیط زیست هشدار داد روند خشکسالی که امروز در فلات مرکزی به شکل کاهش شدید آبخوانها دیده میشود، ظرف پنج تا ده سال آینده شمال کشور را نیز درگیر خواهد کرد.
هادی کیادلیری امروز در مراسم روز جهانی خاک با شعار «خاکهای سالم برای شهرهای سالم» در فرهنگسرای بهمن گفت خاک را نباید ساختاری صرفاً فیزیکی دانست. او تأکید کرد ۹۵ درصد غذای بشر از همین بستر حاصل میشود و اگر سلامت خاک از میان برود، ادامه زندگی با چالش جدی روبهرو خواهد شد.
او با اشاره به اینکه «حفاظت» یعنی پیشگیری پیش از وقوع آسیب، افزود بسیاری از بحرانهای محیط زیستی نتیجه اقدام دیرهنگام است. به گفته او، ایران درحالی سرشار از منابع طبیعی است که همزمان با فرسایشی سالانه بین ۱۶ تا ۲۵ تن خاک در هر هکتار روبهروست؛ رقمی که کشور را در ردیف آسیبپذیرترین سرزمینها قرار میدهد.
کیادلیری به نتایج یک پژوهش اشاره کرد که طبق آن، تنها برای بازگرداندن حاصلخیزی خاک زاگرس هزینهای معادل نیمی از درآمد نفت یکسال کشور لازم است. او این موضوع را نشانه ارزش بالای خدمات اکوسیستمی و ضرورت نگاه جدی به حفظ آنها دانست.
معاون سازمان حفاظت محیط زیست با بیان اینکه بیش از ۹۲ درصد خاکهای زراعی کشور کمتر از یک درصد مواد آلی دارند و ۶.۵ میلیون هکتار اراضی با شوری بالا مواجهاند، توضیح داد شرایط ایران بهدلیل قرار داشتن ۹۳ درصد مساحت کشور در اقلیم خشک و نیمهخشک، بسیار حساستر از بسیاری مناطق جهان است. او گفت خاک در مقیاس عمر انسان منبعی تجدیدناپذیر است و تغییر رفتار افراد و تصمیمگیران میتواند مسیر آینده را تغییر دهد.
کیادلیری با اشاره به بحران تخریب پوشش گیاهی یادآور شد ایران کمتر از هفت درصد پوشش جنگلی دارد و حدود دو میلیون هکتار از جنگلهای زاگرس بهشدت در حال زوال است. به گفته او، نشانههای مشابهی از نابسامانی در جنگلهای شمال کشور نیز مشاهده میشود.
او تغییر اقلیم را یکی از «ابرچالشهای» امروز خواند و توضیح داد: «اکنون بسیاری از یخچالهای باستانی نابود شدهاند، برخی رودخانههای دائمی فصلی شده و چشمهها زودتر از موعد خشک میشوند. خشکسالی در فلات مرکزی از افت سفرههای زیرزمینی نمایان میشود اما در شمال از ارتفاعات آغاز خواهد شد.»
کیادلیری با اشاره به ضرورت بازنگری در مفهوم خودکفایی گفت خودکفایی زمانی ارزشمند است که بار اضافهای بر سرزمین تحمیل نکند. او در بیان نمونهای از تغییر کاربریها توضیح داد طی هفت سال، ۳۳۱ هکتار از اراضی طبیعی به کشاورزی و ۳۱۲ هکتار از زمینهای کشاورزی به مسکونی تبدیل شده است؛ روندی که بهگفته او نیازمند مهار فوری است.
وی در پایان تأکید کرد دسترسی مردم به فناوریهای نو شرط لازم برای اصلاح رابطه انسان و طبیعت است و تجربههای جهان در این زمینه باید جدی گرفته شود.
پایان پیام