هومان به معنای نیک اندیش نیست
به گزارش گلونی سیداحمدرضا قائم مقامی در کانالش نوشت:
هومان (از نامهای ایرانی)
هومان، که بنا بر شاهنامه برادر پیران و پسر ویسه است، معنایش بر خلاف آنچه عوام تصوّر کردهاند «نیکاندیش» نیست.
در واقع، چنانکه قبلاً نیز اشاره کردهایم، هیچ کلمه و اسمی وجود ندارد که مختوم به -مان باشد و مشتق از ریشهٔ man به معنای «اندیشیدن».
معنای هومان
همین جا این نیز گفته شود که معنای این ریشه فقط «اندیشیدن» نیست. چون جایگاه manah دل است و دل در نظر اقوام قدیم، جز آنکه مرکز فکر تلقّی میشده، محل انفعالات نفسانی نیز بوده، معنای این فعل چیزی وسیعتر از آن بوده که امروز مشهور است.
در هر حال، نه هومان در لفظ ربطی به اندیشیدن دارد نه آن تصوّر عوام در مورد اشتقاق آن اعتباری دارد. آنچه در قرن نوزدهم فردیناند یوستی گفته و هومان را مشتق از هوم، ایزد و گیاه معروف، شمرده هنوز درست است.
هومان به اقرب احتمال اسم تحبیبی از هوم است و تردید مرحوم شهبازی در مدخل «هومان» در دانشنامهٔ ایرانی ظاهراً زیادهروی است. در این صورت، این نام را باید Hōmān خواند.
پیران را به نقل از ایلیا گرشویچ به «رهبر و پیشرو» معنی کردهاند. پیداست که آن را مشتقّی از پیر، خود از prvya، پنداشتهاند. راهی است هوشمندانه، بی آنکه بتوان در مورد درستی آن اطمینان حاصل کرد.
بارمان که در یک داستان همراه هومان است احتمالاً نامی است که بر گردهه هومان ساخته شده و گویا هر کوششی برای یافتن اشتقاق آن کوششی است بیهوده.»
گفتنی است شناخت واژگان و آشنایی با زبان فارسی، همانند سایر مولفههای هویتی، به افراد کمک میکند تا بتوانند علاوه بر یادگیری، آن را به دیگران هم منتقل کنند.
شاهنامه نیز حماسهای منظوم، بر حسب دستنوشتههای موجود و یکی از بزرگترین و برجستهترین سرودههای حماسی جهان، اثر ابوالقاسم فردوسی است که سرایش آن دستاورد دستکم، سی سال کار پیوسته این سخنسرای ایرانی است.
فردوسی نامها را با دقتِ آگاهانه و با توجه به ریشه زبانی، نقش روایی، بار اسطورهای و نمادپردازی انتخاب کرده است. در شاهنامه، نامها فقط نشانهٔ یک فرد نیستند؛ بلکه بازتابدهنده سرنوشت، خوی، یا نقش آن شخصیت هستند.
پایان پیام
