1396همت بار مالی آلودگی هوا؛ سرمایهگذاری پیشگیرانه مقرونبهصرفهتر
به گزارش گلونی، معاون وزیر بهداشت ایران اعلام کرده است که بر اساس معادلات بینالمللی، خسارتهای حوزه سلامت ناشی از آلودگی هوا سالانه معادل ۱۷ میلیارد دلار برآورد میشود؛ رقمی که در محاسبات داخلی نزدیک به ۱۳۹۶ همت است و نشاندهندهی بار سنگینی بر دوش نظام درمانی و اقتصادی کشور محسوب میشود. این عدد نهتنها بیانگر هزینههای مستقیم درمان بیماریهای قلبی، تنفسی و سرطانهاست، بلکه کاهش بهرهوری نیروی کار و افزایش مرگومیر زودرس را نیز شامل میشود.
این برآوردها نشان میدهد که آلودگی هوا بهعنوان یکی از مهمترین چالشهای محیط زیستی کشور، سالانه میلیاردها دلار خسارت به اقتصاد وارد میکند. بخش قابل توجهی از این خسارتها به هزینههای درمانی اختصاص دارد و بخش دیگر به کاهش توان تولیدی و بهرهوری نیروی انسانی مربوط میشود. در شرایطی که اقتصاد ایران با فشارهای متعدد مواجه است، این بار مالی سنگین میتواند روند توسعه را کُندتر کند و کیفیت زندگی شهروندان را کاهش دهد.
کارشناسان حوزه سلامت و محیط زیست تأکید کردهاند که اجرای کامل قانون هوای پاک میتواند بخش بزرگی از این خسارتها را کاهش دهد. این قانون شامل اقداماتی همچون اسقاط خودروهای فرسوده، ارتقای کیفیت سوخت، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و تقویت حملونقل عمومی است. هزینههای اجرای این برنامهها هرچند در نگاه نخست سنگین به نظر میرسد، اما در مقایسه با خسارتهای سالانه سلامت بسیار کمتر است.
بهعنوان نمونه، جایگزینی خودروهای فرسوده و ارتقای استاندارد سوخت در کشور، در صورت اجرای تدریجی طی یک دهه، کمتر از چند میلیارد دلار در سال تخمین زده میشود. این رقم در مقایسه با ۱۷ میلیارد دلار خسارت سالانه حوزه سلامت، نشاندهندهی صرفهجویی قابل توجهی است. علاوه بر آن، توسعه انرژیهای تجدیدپذیر و سرمایهگذاری در حملونقل عمومی میتواند نهتنها آلودگی هوا را کاهش دهد، بلکه بهرهوری اقتصادی را افزایش دهد و هزینههای اجتماعی را نیز کم کند.
بررسیهای بینالمللی نیز نشان داده است که کشورهایی که بهطور جدی در بهبود کیفیت هوا سرمایهگذاری کردهاند، در مدت کوتاهی شاهد کاهش چشمگیر هزینههای درمانی و افزایش امید به زندگی شهروندان بودهاند. این تجربهها میتواند برای ایران آموزنده باشد و مسیر تصمیمگیریهای راهبردی را روشنتر کند.
در ایران، آلودگی هوا سالانه هزاران نفر را به دلیل بیماریهای قلبی و تنفسی به کام مرگ میکشاند. این مرگومیر زودرس نهتنها هزینههای درمانی را افزایش میدهد، بلکه نیروی کار فعال کشور را نیز کاهش میدهد و به بهرهوری اقتصادی ضربه میزند. در چنین شرایطی، سرمایهگذاری در کاهش آلایندهها و اجرای سیاستهای پایدار، ضرورتی اجتنابناپذیر است.
این مقایسه نشان میدهد که هزینههای پیشگیرانه برای بهبود کیفیت هوا، نهتنها کمتر از خسارتهای سالانه سلامت است، بلکه بهعنوان یک سرمایهگذاری بلندمدت میتواند بازدهی اقتصادی و اجتماعی قابل توجهی به همراه داشته باشد. در شرایطی که کشور سالانه میلیاردها دلار صرف جبران خسارتهای ناشی از آلودگی میکند، اقدام فوری برای کاهش آلایندهها و اجرای سیاستهای پایدار، ضرورتی اجتنابناپذیر است.
بهبود کیفیت زندگی شهروندان پیامد کاهش آلودگی هوا
افزون بر این، کاهش آلودگی هوا میتواند پیامدهای مثبت دیگری نیز داشته باشد. بهبود کیفیت زندگی شهروندان، افزایش جذابیت شهرها برای گردشگری، کاهش هزینههای انرژی و ارتقای جایگاه بینالمللی کشور در حوزه محیط زیستی از جمله این پیامدهاست. این دستاوردها میتواند به تقویت اعتماد عمومی و افزایش مشارکت اجتماعی در برنامههای توسعهای منجر شود.
در نهایت، گزارهی معاون وزیر بهداشت بار دیگر اهمیت تصمیمگیریهای راهبردی در حوزه سلامت عمومی و مدیریت شهری را برجسته میکند. تصمیمهایی که میتوانند با هزینهای کمتر، آیندهای سالمتر و اقتصادی پایدارتر برای کشور رقم بزنند. اگر امروز سرمایهگذاری در کاهش آلودگی هوا آغاز شود، فردا نهتنها بار مالی نظام سلامت کاهش خواهد یافت، بلکه کیفیت زندگی شهروندان نیز بهبود خواهد یافت و مسیر توسعه پایدار هموار خواهد شد.
پایان پیام