قرار گرفتن همزمان در معرض سموم و آسیبهای اقلیمی عامل احتمالی کاهش باروری
بر اساس یافتههای یک مطالعه جدید پژوهشگران میگویند تاثیر «هشداردهنده» این دو عامل به طور همزمان، باروری گونههای مختلف در سراسر جهان را کاهش داده است.
به گزارش گلونی و به نقل از گاردین، تحقیقات جدید داوریشده نشان میدهد قرار گرفتن همزمان در معرض مواد شیمیایی سمی و پیامدهای تغییرات اقلیمی احتمالا اثری تجمعی یا همافزا ایجاد میکند که آسیبهای تولیدمثلی را افزایش میدهد و ممکن است در کاهش گسترده باروری در جهان نقش داشته باشد.
این مرور علمی بر مطالعات موجود بررسی میکند که چگونه مواد شیمیایی مختلکننده غدد درونریز ــ که اغلب در پلاستیکها یافت میشوند ــ در کنار اثرات تغییرات اقلیمی مانند تنش گرمایی، هر یک با کاهش باروری و توان تولیدمثل در گونههای مختلف، از جمله انسان، حیاتوحش و بیمهرگان، مرتبط هستند. اگرچه زیانهای تولیدمثلی هر یک از این دو عامل به تنهایی بهخوبی مطالعه شده، اما تحقیقات اندکی درباره آنچه هنگام قرار گرفتن موجودات زنده در معرض هر دو عامل بهطور همزمان رخ میدهد، انجام شده است.
به گفته سوزان برندر، از نویسندگان اصلی این مطالعه و عضو هیات علمی دانشگاه ایالتی اورگن، این دو عامل در کنار هم احتمالا تهدیدی بزرگتر برای باروری ایجاد میکنند و اثر تجمعی آنها «هشداردهنده» است. برندر گفت: «شما فقط در معرض یک عامل نیستید، بلکه همزمان با دو عامل استرسزا روبهرو هستید که هر دو میتوانند بر باروری اثر بگذارند و در نتیجه تاثیر کلی کمی شدیدتر خواهد بود.»
سقوط نرخ باروری در بیش از سهچهارم کشورهای جهان تا سال ۲۰۵۰
شانا سوان، یکی دیگر از نویسندگان این مقاله، پیشتر در تهیه مطالعه مشهور سال ۲۰۱۷ مشارکت داشت؛ مطالعهای که نشان داد میزان اسپرم در مردان کشورهای غربی طی چهار دهه بیش از ۵۰ درصد کاهش یافته است. تحقیقات دیگر نیز نشان دادهاند باروری انسان با نرخی مشابه رو به کاهش بوده است.
موسسه سنجش و ارزیابی سلامت دانشگاه واشنگتن نیز پیشتر هشدار داده بود که جهان در حال نزدیک شدن به «آیندهای با باروری پایین» است و تا سال ۲۰۵۰ بیش از سهچهارم کشورهای جهان به زیر نرخ جایگزینی جمعیت خواهند رسید. نویسندگان این مطالعه جدید بر تاثیر مواد و ترکیبات مختلکننده غدد درونریز، از جمله میکروپلاستیکها، بیسفنول، فتالاتها و مواد شیمیایی موسوم به PFAS تمرکز کردهاند. تصور میشود این مواد موجب طیفی از مشکلات جدی تولیدمثلی شوند، هورمونها را مختل کنند و یکی از عوامل بالقوه افت باروری باشند.
برندر توضیح داد که آسیبهای این مواد شیمیایی در میان موجودات مختلف، از بیمهرگان تا انسان، اغلب مشابه است.
برای نمونه، فتالاتها با تغییر شکل اسپرم در بیمهرگان، اختلال در اسپرمسازی در جوندگان و کاهش تعداد اسپرم در انسان مرتبط دانسته شدهاند.
برای نمونه، فتالاتها با تغییر شکل اسپرم در بیمهرگان، اختلال در اسپرمسازی در جوندگان و کاهش تعداد اسپرم در انسان مرتبط دانسته شدهاند.
همچنین PFAS نیز بر کیفیت اسپرم تاثیر منفی میگذارد و هر دو گروه ماده شیمیایی با اختلالات هورمونی پیوند دارند. این مواد در کالاهای مصرفی بهطور گسترده وجود دارند و بنابراین انسانها بهطور مداوم در معرض آنها هستند. در همین حال، تحقیقات پیشین نشان دادهاند که افزایش دما، کاهش سطح اکسیژن و تنش گرمایی و دیگر پیامدهای مرتبط با تغییرات اقلیمی نیز میتوانند ناباروری را تشدید کنند. مشخص شده است که تنش گرمایی بر هورمونهای انسانی تاثیر میگذارد و با اختلال در اسپرمسازی در جوندگان و گاوها مرتبط است.
همچنین پژوهشها نشان میدهد دما در تعیین جنسیت در ماهیها، خزندگان و دوزیستان نقش دارد. برخی گونهها در روند تکامل خود بر اساس دما تعیین میکنند که چه جنسی تولید کنند، اما گرم شدن زمین میتواند این تعادل را «بیش از حد به یک سو سوق دهد و آن مزیت تکاملی را از بین ببرد.» به گفته برندر، بسیاری از مختلکنندههای غدد درونریز نیز میتوانند تعیین جنسیت محیطی را دچار تغییر کنند. این مطالعه برخی از اثرات همپوشان قرار گرفتن در معرض مواد شیمیایی و تغییرات اقلیمی را در گروههای مختلف جانوری، از بیمهرگان تا انسان، بررسی کرده است. برای مثال، قرار گرفتن پرندگان در معرض افزایش دما، PFAS، ارگانوکلرینها و پایروتروئیدها، هر کدام به تنهایی میتواند موجب ناهنجاری اسپرم، افزایش مرگومیر جوجهها، ناهنجاری بیضهها و کاهش جمعیت شود.
برندر گفت: «اگر این موجودات همزمان در معرض بیش از یکی از این عوامل استرسزا قرار بگیرند چه اتفاقی میافتد؟ این پرسشی است که تاکنون بهندرت بررسی شده است. حتی اگر مطالعات زیادی بهطور همزمان به این دو موضوع نپرداخته باشند، وقتی دو عامل متفاوت هر دو یک پیامد منفی مشابه ایجاد میکنند، احتمال زیادی وجود دارد که اثر آنها تجمعی باشد.»
کیتی پلچ، دانشمند ارشد سازمان غیرانتفاعی شورای دفاع از منابع طبیعی که در این مطالعه مشارکت نداشت، گفت نویسندگان از مطالعات علمی باکیفیتی استفاده کردهاند. او افزود مایل است نمونههای بیشتری از همپوشانی این اثرات ببیند، اما با اصل نتیجهگیری مقاله موافق است. پلچ گفت: «به احتمال زیاد [این عوامل استرسزای متعدد] دستکم اثری تجمعی خواهند داشت، حتی اگر سازوکارهای آسیبرسانی آنها متفاوت باشد.»
به گفته پژوهشگران، حل این مشکلات ساختاری مستلزم مهار تغییرات اقلیمی و کاهش استفاده از مواد شیمیایی سمی است. این مطالعه کاهش جهانی مصرف DDT و PCBها تحت کنوانسیون استکهلم را نمونهای از اقدام موثر میداند، اما برندر تاکید کرد که اقدامات بسیار بیشتری لازم است. او گفت: «در هر دو حوزه شواهد کافی برای اقدام و کاهش اثرات مخرب ما بر سیاره زمین وجود دارد.»
پایان پیام
ترجمه: مریم قرهگزلو