ثبت جهانی عبای نائین؛ نقطه عطفی برای هنر اصیل ایرانی
به گزارش گلونی به نقل از خبرگزاری مهر، عبای نائین با ثبت در فهرست جهانی «نشان‌های جغرافیایی» سازمان جهانی مالکیت فکری (WIPO) به عنوان سیزدهمین پرونده ایران، جایگاه تازه‌ای در عرصه بین‌المللی به دست آورد. این رویداد که همزمان با روز جهانی صنایع‌دستی اعلام شد، توجه بسیاری از فعالان میراث فرهنگی را به این هنر دیرینه‌ی نساجی ایران جلب کرده است.
اصالت در تار و پود نائین
عبای نائین، به‌ویژه در شهر «محمدیه»، از شاخص‌ترین دست‌بافته‌های سنتی ایران است که قدمتی چندصدساله دارد. اگرچه در گذشته این هنر در مناطقی چون اهواز، بوشهر و کوهپایه نیز رواج داشت، اما امروز تمرکز اصلی آن در نائین است. کارشناسان معتقدند این تمرکز، در کنار ظرفیت بالای برندسازی، بیمِ فراموشی در صورت کاهش استادکاران ماهر را نیز به همراه دارد.
هنری آمیخته با هویت و طبیعت
عبابافی در نائین فراتر از یک فعالیت اقتصادی، بخشی از هویت فرهنگی این منطقه است. فرآیند تولید این محصول کاملاً سنتی و زمان‌بر است؛ از شست‌وشو و حلاجی پشم شتر یا گوسفند تا ریسندگی دستی و بافت بر دارهای چوبی، همگی با مهارت استادکاران انجام می‌شود تا در نهایت پارچه‌ای به ابعاد تقریبی ۶ متر طول و ۷۵ سانتی‌متر عرض حاصل شود.
استفاده از رنگ‌های طبیعی نظیر پوست انار و روناس، عبای نائین را به محصولی سازگار با محیط‌زیست تبدیل کرده است. تنوع رنگی این عبا که عمدتاً در طیف‌های شتری، قهوه‌ای تیره و مشکی است، همواره توجه بازارهای منطقه‌ای، به‌ویژه کشورهای حاشیه خلیج‌فارس را به خود جلب کرده است.
با وجود سابقه صادرات، به دلیل نبود بازاریابی و برندینگ اصولی، ظرفیت واقعی این هنر هنوز به شکوفایی کامل نرسیده است. ثبت جهانی این اثر می‌تواند زمینه‌ساز معرفی گسترده‌تر، تقویت صادرات و بازگشایی بازارهای جدید بین‌المللی باشد.
در کنار این موضوع، توسعه گردشگری فرهنگی نیز یکی از دستاوردهای این اتفاق است؛ بازدید گردشگران از کارگاه‌های عبابافی و مشاهده فرآیند خلق این هنر، تجربه‌ای منحصربه‌فرد است که می‌تواند به رونق اشتغال محلی کمک شایانی کند.
در نهایت، ثبت جهانی عبای نائین نه تنها یک پیروزی فرهنگی، بلکه فرصتی طلایی برای احیای یکی از هنرهای اصیل ایران و تثبیت جایگاه آن در بازارهای جهانی است.
پایان پیام