دانشگاه امیرکبیر؛ طراحی حسگر نانویی ایرانی برای شکار آلایندههای سرطانزا
به گزارش گلونی و به نقل از خبرگزاری ایرنا پژوهشگران دانشگاه امیرکبیر موفق به طراحی و ساخت حسگر گازی نانوساختاری شدهاند که قادر است «فرمالدهید»؛ یکی از آلایندههای خطرناک و سرطانزا را با دقت و حساسیت فوقالعاده شناسایی کند. این دستاورد نوآورانه میتواند تحولی در پایش کیفیت هوای محیطهای بسته و حتی روشهای نوین تشخیص پزشکی ایجاد کند.
چرا شناسایی فرمالدهید حیاتی است؟
فرمالدهید در صنایع متعددی از جمله ساخت محصولات چوبی، نساجی، مواد شوینده و تجهیزات پزشکی کاربرد گستردهای دارد. با این حال، قرار گرفتن در معرض آن میتواند منجر به مشکلات تنفسی، آسم، حساسیتهای پوستی و در نهایت ابتلا به برخی انواع سرطان شود. علاوه بر این، این گاز به عنوان یک نشانگر زیستی مهم برای تشخیص زودهنگام سرطان ریه شناخته میشود.
تکنولوژی الهامگرفته از طبیعت
تیم تحقیقاتی دانشگاه امیرکبیر برای غلبه بر چالشهای موجود، از نیمههادیهای «پرووسکایتی» استفاده کرده است. به گفته «مهسا سوری»، عضو این تیم پژوهشی، هسته اصلی این حسگر از ترکیب «ساماریوم فریت» ساخته شده و با افزودن ایندیوم و ایجاد یک ساختار سهبعدی متخلخل (با الهام از الگوی لانهزنبوری)، سطح تماس برای جذب گاز به حداکثر رسیده است. این طراحی هوشمندانه باعث شده تا دقت شناسایی حسگر، حدود هشت برابر بیشتر از نمونههای مرجع باشد.
خودکفایی در مسیر دانشبنیان
یکی از نکات درخشان این پژوهش، ساخت تجهیزات آزمایشگاهی موردنیاز، از جمله «محفظه اندازهگیری گاز»، به دست محققان داخلی است. این موضوع نشان میدهد که با وجود محدودیتهای تجهیزاتی، میتوان با تکیه بر خلاقیت و دانش بومی، مرزهای فناوریهای پیشرفته را جابهجا کرد.
نتایج این پروژه که در نشریه معتبر بینالمللی Sensors & Actuators B: Chemical منتشر شده است، اکنون وارد مرحله جدیدی شده است. تیم پژوهشی در حال توسعه نرمافزارهای جانبی برای پردازش دادهها در لحظه (Real-time) است تا این فناوری بتواند بهزودی به عنوان یک محصول تجاری در پایش هوای خانهها، محیطهای کاری و همچنین سامانههای تشخیص پزشکی مورد استفاده قرار گیرد.
پایان پیام