رصدخانه گرینویچ درباره تأثیر منفی وابستگی به هوش مصنوعی هشدار داد
به گزارش گلونی و به نقل از بیبیسی، رشد سریع ابزارهای هوش مصنوعی که میتوانند در چند ثانیه به پرسشهای پیچیده پاسخ دهند، نگرانی تازهای را میان دانشمندان و پژوهشگران ایجاد کرده است.
مسئولان رصدخانه گرینویچ هشدار دادهاند وابستگی بیش از حد به پاسخهای آماده و فوریِ هوش مصنوعی ممکن است به تدریج توانایی تفکر، پرسشگری و تحلیل انسان را تضعیف کند.
رصدخانه گرینویچ که یکی از قدیمیترین مراکز علمی بریتانیا در حوزه نجوم به شمار میرود، قرنها در پیشرفت دانش ستارهشناسی نقش داشته است.
پدی راجرز، مدیر مجموعه موزههای سلطنتی گرینویچ، میگوید تاریخ این مرکز نشان میدهد بسیاری از دستاوردهای علمی بزرگ، نتیجه کنجکاوی انسانی، آزمونوخطا و جستوجوی طولانی برای یافتن پاسخ بودهاند؛ فرآیندی که ممکن است در عصر پاسخهای فوری هوش مصنوعی کمرنگ شود.
به گفته او، اگر انسانها تنها به جوابهای سریع و آماده متکی شوند، عادت مهم «پرسیدن» و «ارزیابی کردن» را از دست خواهند داد؛ عادتی که پایه اصلی دانش، تخصص و نوآوری است.
رصدخانه گرینویچ هشدار داد
راجرز تأکید میکند که دانشمندان گذشته صرفاً به دنبال پاسخ مستقیم نبودند، بلکه در مسیر تحقیق با دادهها و کشفیات غیرمنتظرهای روبهرو میشدند که بعدها ارزش علمی بزرگی پیدا میکرد.
او توضیح میدهد ستارهشناسان اولیه طی قرنها حجم عظیمی از دادههای مربوط به آسمان را ثبت کردند؛ اطلاعاتی که بعدها در حوزههایی فراتر از نجوم، از جمله ناوبری و شناخت زمین، کاربرد پیدا کرد. بسیاری از این کارها از دید یک ماشین «غیرضروری» به نظر میرسید، اما همین کنجکاوی انسانی بعدها به منبعی ارزشمند برای علم تبدیل شد.
با این حال، کارشناسان تأکید میکنند هوش مصنوعی در کنار خطراتش، ظرفیتهای بزرگی نیز دارد. در سال ۲۰۲۴، Demis Hassabis، مدیرعامل شرکت DeepMind، به دلیل استفاده از هوش مصنوعی برای پیشبینی ساختار پروتئینها، برنده جایزه نوبل شیمی شد. ابزار او، AlphaFold2، توانست ساختار تقریباً تمام پروتئینهای شناختهشده را پیشبینی کند و تحولی بزرگ در زیستشناسی ایجاد کند.
در همین حال، برخی پژوهشگران و استادان دانشگاه میگویند اگر از هوش مصنوعی بهدرستی استفاده شود، میتواند به تقویت یادگیری و توسعه فردی کمک کند. اما مشکل زمانی آغاز میشود که افراد «تفکر کردن» را به طور کامل به این فناوری واگذار کنند.
پدیدهی «برونسپاری شناختی» در حال گسترش است
متخصصان علوم اطلاعات هشدار میدهند پدیدهای به نام «برونسپاری شناختی» در حال گسترش است؛ یعنی انسانها به جای بهکارگیری حافظه و توان تحلیل خود، بیش از پیش به فناوری وابسته میشوند. به باور آنها، این روند در بلندمدت میتواند بر حافظه، یادگیری و توانایی حل مسئله تأثیر منفی بگذارد.
با گسترش ابزارهایی مانند چتباتها و پاسخهای هوش مصنوعی در موتورهای جستوجو و شبکههای اجتماعی، بحث درباره مرز میان «کمک گرفتن از فناوری» و «وابستگی فکری به آن» هر روز جدیتر میشود.
پایان پیام
ترجمه: مریم قرهگزلو
