از اقبال لاهوری تا شیر خفته امارات!
به گزارش گلونی در دیدار اخیر مسعود پزشکیان با نخستوزیر پاکستان، ريیسجمهور در بخشی از سخنان خود بیتی از اقبال لاهوری را قرائت کرد؛ شعری که بازتابهایی در فضای رسانهای و شبکههای اجتماعی داشت. حالا رضا ساکی در واکنش به همین بیت، یادداشتی را در کانال تلگرام خود منتشر کرده است:
مسعود پزشکیان در دیدار با نخستوزیر پاکستان، برای بیان ویژگیهای فرهنگی و شباهتهای میان ایران و پاکستان، ابیاتی از «اقبال لاهوری» خواند که به گفته پزشکیان پیام وحدت و اخوت است:
«زنده هر کثرت ز بند وحدت است
وحدت مسلم ز دین فطرت است
دین فطرت از نبی آموختیم
در ره حق مشعلی افروختیم
این گهر از بحر بی پایان اوست
ما که یک جانیم از احسان اوست
تا نه این وحدت ز دست ما رود
هستی ما با ابد همدم شود»
ابیات اقبال، در جهان فرهنگی اسلام قابل درک و تحلیل است اما در سیاست چه؟ «سیدجواد طباطبایی» که مفصل بحث امت و دولت را در میان کشورهای مسلمان پژوهیده است و در چند کتاب به آن اشاره کرده است، تعبیری برای ایران در زمان خلافت و دورههای پیوستهای از تاریخ دارد که به آن «درون بیرون» میگوید.
یعنی ایران به لحاظ دینی درون دستگاه خلافت بود اما به لحاظ غیردینی یا فرهنگی در بیرون آن قرار داشت.
به نظر میرسد این اتفاقی است که در همیشه تاریخ برای ایران افتاده است و جنگ هشتساله و جنگ دوازدهروزه و جنگ چهلروزه به درستی نشان داد که «تنهایی استراتژیک ایران» به تعبیری که «آرش رئیسینژاد» آن را به دورههای تاریخی در ایران گسترش میدهد، وجود دارد.
یعنی هیچکدام از کشورهای عرب منطقه، ما را به عنوان متحدی استراتژیک نمیبینند، همانطور که روسیه هم نمیبیند. در نهایت شاید ما متحد یا شریک منطقهای برای یکدیگر باشیم.
از اقبال لاهوری تا شیر خفته امارات!
ایده «محمد عبده»، «سیدجمال اسدآبادی»، «اقبل لاهوری» و… در بزنگاههای تاریخی گوناگون در خدمت منافع ملت ایران نبوده است و هر بار که جنگی علیه ایران آغاز شده است، اتفاقا همین کشورهای عربی و اسلامی (جز استثناها) در صدر حمایت از صدام، آمریکا و اسرائیل بودهاند.
البته که تلاش برای وحدت فرهنگی و دینی میان کشورهای اسلامی ضروری است اما سیاست، ضروریات خودش را دارد و سازوکارش متفاوت است. اینکه آرزو داشته باشیم روزی همه کشورهای منطقه با هم کار کنند، بیشتر به خیال شبیه است تا واقعیت میدان. وقتی کشوری مانند کویت به خودش اجازه میدهد در جنگ با ایران فعالانه عمل کند و امارات رسما در جنگ شرکت میکند، سخن گفتن از وحدت سیاسی، سخنی مبتنی بر واقعیت جهان امروز نیست و به درد دیپلماسی هم نمیخورد.
سیاست حوزهای جدا از همه اینهاست و زدوبندهای خودش را دارد و آقای پزشکیان بهتر از هر کسی میداند که با شیر خفته امارات! نمیشود وارد چنین رابطه فاضلهای در منطقه شد.
زبانی که امارات میفهمد و باید با آن با او سخن گفت زبان سیاست است.
پایان پیام
بیشتر بخوانید: فوتبال سیاسی است