از پرده سینما تا مسئولیت اجتماعی؛ کودکی، نمای نزدیک
به گزارش گلونی، گاهی یک فیلم تنها روایتگر یک واقعیت نیست؛ میتواند نگاه مخاطب را تغییر دهد، پرسشی در ذهن او بکارد و او را به تأمل درباره مسئولیتش در برابر جهان پیرامون وادارد. سینما شاید نتواند بهتنهایی جهان را تغییر دهد، اما میتواند آغازگر گفتوگویی باشد که به تغییر بینجامد.
با همین نگاه، جمعی از تشکلهای حوزه کودک در نشست «خارج از قاب؛ تماشاگر یا کنشگر؟» که روز جمعه ۲۶ تیرماه با همراهی خانه فرهنگ و هنر «یک اتفاق ساده» برگزار شد، تلاش کردند گفتوگویی درباره نسبت هنر، جامعه و حق کودکی شکل دهند.
در این برنامه، سه فیلم کوتاه «دلال»، «آریو والیبال» و «بچهخور» به نمایش درآمد؛ آثاری که هر یک از زاویهای متفاوت به موضوعاتی چون کار کودک، مهاجرت، پناهندگی و محرومیت از حق کودکی میپردازند. با این حال، هدف نشست صرفاً نمایش یا نقد فیلم نبود، بلکه تلاشی بود برای آغاز گفتوگویی درباره جایگاه جامعه در حمایت از حقوق کودکان و چگونگی تبدیل همدلی به مسئولیت اجتماعی.
در ادامه نشست، دکتر شیرین احمدنیا، رئیس انجمن جامعهشناسی ایران، با نگاهی جامعهشناسانه به سیر تحول مفهوم کودکی پرداخت. او تأکید کرد که با پیشرفت جوامع انسانی، این آگاهی شکل گرفته است که انسان در طول زندگی مراحل متفاوتی را تجربه میکند و «کودکی» بهعنوان دورهای از زندگی، نیازها و حقوق ویژه خود را دارد. احمدینیا با اشاره به کنوانسیون حقوق کودک، بر ضرورت به رسمیت شناختن این حقوق و تبدیل مسائل کودکان به دغدغهای عمومی تأکید کرد.
انوشه میرمجلسی، پژوهشگر ارتباطات و روزنامهنگار، نیز با تحلیل بخشهایی از فیلمها، به نقش رسانه و روایت در بازنمایی مسائل کودکان پرداخت. او همچنین موضوع عاملیت شخصیتهای کودک را در روایتهای سینمایی مورد توجه قرار داد و به این پرداخت که فیلمها چگونه اراده، انتخاب و کنشگری را به تصویر میکشند.
از پرده سینما تا مسئولیت اجتماعی؛ کودکی، نمای نزدیک
همچنین قاسم حسنی، از بنیانگذاران انجمن حمایت از کودکان کار و فعال حقوق کودک، با اشاره به تجربههای میدانی خود، بر پرهیز از کلیشههای رایج درباره کودکان کار تأکید کرد و یادآور شد که واقعیت زندگی این کودکان بسیار پیچیدهتر از تصویرهای سادهانگارانهای است که گاه در جامعه شکل میگیرد. او همچنین به ظرفیت هنر، بهویژه سینما، در نزدیک کردن مخاطب به تجربه زیسته کودکان و برانگیختن حساسیت اجتماعی اشاره کرد.
بخش پایانی نشست به گفتوگوی آزاد میان حاضران و سخنرانان اختصاص داشت؛ گفتوگویی که حول این پرسش شکل گرفت که جامعه چگونه میتواند از همدلی با کودکان به مسئولیتپذیری و کنش اجتماعی برسد.
اگرچه مسئولیت اصلی تأمین و پاسداشت حقوق کودکان بر عهده دولت و نهادهای مسئول است و خانواده نیز در این مسیر نقشی بنیادین دارد، اما تجربه نشان داده است که بدون حساسیت و مشارکت جامعه، بسیاری از مسائل کودکان همچنان نادیده میماند؛ چرا که جامعه نیز نقشی فراگیر و انکارناپذیر در زندگی کودک دارد. برگزارکنندگان این نشست نیز بر همین اساس تلاش کردند از ظرفیت هنر و سینما برای ایجاد گفتوگویی عمومی درباره حقوق کودکان بهره بگیرند؛ گفتوگویی که بتواند هر یک از ما را به تأمل درباره سهم خود در ساختن جامعهای مسئولتر در قبال کودکان دعوت کند.
شاید مهمترین دستاورد این نشست، نه پاسخها، بلکه پرسشی بود که با مخاطبان از سالن سینما بیرون آمد؛ مسئولیت ما در قبال کودکان از کجا آغاز میشود؟
روابط عمومی تشکلهای حامی حقوق کودکان
پایان پیام