احیای مانگروها در آسه آن؛ الگویی برای همکاری منطقهای در حفاظت از اکوسیستمهای ساحلی
به گزارش گلونی احیای مانگروها در آسه آن با نتایج امیدوارکنندهای همراه شده است. جنگلهای مانگرو که روزگاری در زمره آسیبپذیرترین اکوسیستمهای جهان قرار داشتند، این روزها نشانههای امیدوارکنندهای از احیا را به نمایش میگذارند. مرکز تنوعزیستی آسهآن (ACB) از افزایش پوشش جنگلهای مانگرو در سطح جهانی و بهویژه در منطقه آسهآن خبر داده است؛ موفقیتی که حاصل همکاریهای چندبخشی و رویکردی استراتژیک در حفاظت از این سرمایههای طبیعی ارزشمند است.
مانگروها؛ گنجینهای خاموش در دل دریا
جنگلهای مانگرو یا حرا، فراتر از یک اکوسیستم ساحلی، نقش کلیدی در تعادل زیستمحیطی و معیشت جوامع انسانی ایفا میکنند. این جنگلها با جذب مقادیر بالای کربن، بهعنوان یکی از مهمترین «راهحلهای اقلیمی طبیعی» در برابر تغییرات اقلیمی شناخته میشوند. بر اساس گزارشها، منطقه آسهآن با در اختیار داشتن بیش از ۷ میلیون هکتار مانگرو، میزبان حدود ۴۰ درصد از کل پوشش مانگروی جهان است و احیای مانگروها در آسه آن اهمیت این منطقه را دوچندان کرده است.
دکتر جروم مونتیمایور، مدیر اجرایی مرکز تنوعزیستی آسهآن، با تأکید بر اهمیت این اکوسیستمها میگوید مانگروها علاوه بر اینکه زیستگاه گونههای متنوع حیاتوحش هستند، مواد خام و غذا تأمین میکنند، معیشت جوامع ساحلی را پایدار نگه داشته و از سواحل در برابر امواج بزرگ، طوفانها و سونامی محافظت میکنند.
استراتژی مشترک؛ رمز موفقیت آسهآن
کشورهای عضو آسهآن با درک عمق این بحران، «استراتژی آسه آن برای مدیریت پایدار اکوسیستم مانگرو» را تدوین کردهاند؛ سندی که به گفته مدیر اجرایی ACB، چارچوبی راهبردی برای هماهنگ کردن اقدامات، تلفیق علم و سیاست، مشارکت جوامع محلی و همکاریهای بینالمللی فراهم کرده است. این راهبرد، پایه اصلی احیای مانگروها در آسه آن به شمار میرود.
این رویکرد جامع، زمینهساز موفقیتهای چشمگیری شده که در روز جهانی حفاظت از اکوسیستم مانگرو مورد تأکید قرار گرفت. با این حال، مونتیمایور هشدار میدهد که تهدیدات همچنان پابرجاست و تغییر در رفتار فردی و نگرش عمومی برای تحقق مسئولیت مشترک حفاظت از این منابع، ضروری است.
از سیاست تا عمل؛ پروژههای میدانی و توانمندسازی جوامع
مرکز تنوعزیستی آسه آن در کنار تدوین سیاستهای کلان، به اجرای پروژههای عینی در جوامع منتخب نیز پرداخته است. از جمله این اقدامات، همکاری با مرکز جهانی محیط زیست در پروژه «ارتقای حفاظت و احیای تالابها و زمینهای پیت در آسهآن» است که با حمایت صندوق انتقال سبز آسهآن-بریتانیا اجرا میشود. این پروژه با هدف توسعه رویکردهای علمی و عملی برای حفاظت از تالابها، حفظ تنوعزیستی و حمایت از معیشت پایدار در مناطق حفاظتشده از جمله پناهگاه حیاتوحش آگوسان مارش در فیلیپین، کمکهای مالی خردی را برای حفاظت از منابع طبیعی اختصاص داده است و در مسیر احیای مانگروها در آسه آن نیز نقش مؤثری دارد.
اقدام قابل توجه دیگر، حمایت ACB از سازمان مردمنهاد جوانان «Mangrove Matters PH» و انتشار کتاب «Mangroves for YOUth» است. این کتاب که برای دانشآموزان ابتدایی طراحی شده، تلاش دارد اهمیت مانگروها، ویژگیهای منحصربهفرد و نقش حیاتی آنها در حفاظت از جوامع ساحلی را به زبانی ساده آموزش دهد.
نقش مردم و نسل جوان در مسیر احیا
مونتیمایور با اشاره به اینکه مشارکت عمومی سنگبنای اصلی این موفقیتهاست، از مردم خواسته است در فعالیتهای کاشت و پرورش مانگرو مشارکت کنند، از کسبوکارهای پایدار حمایت کنند، به کاهش آلودگی پلاستیک کمک کنند و در فعالیتهای آگاهیبخشی عمومی شرکت داشته باشند. او بهویژه بر حمایت از جنبش جوانان در زمینه حفاظت از تنوعزیستی، اقدام اقلیمی و اقتصاد دریاپایه تأکید کرد.
مرکز تنوعزیستی آسهآن نسبت به تداوم و شتاببخشی به این روند امیدوار است و معتقد است بهبود وضعیت اکوسیستمهای مانگرو باید الهامبخش مردم منطقه برای تبدیل شدن به سرپرستان تنوعزیستی باشد. تداوم احیای مانگروها در آسه آن نیز به همین مشارکت گسترده وابسته است.
احیای مانگروها در آسه آن، این پیام روشن را به تمام جهان مخابره میکند که با وجود بحرانهای زیستمحیطی، اگر اراده سیاسی، دانش علمی و مشارکت اجتماعی در کنار یکدیگر قرار گیرند، بازگرداندن تعادل به طبیعت ممکن است. این موفقیت، نهتنها برای آسهآن، بلکه برای تمام کشورهای درگیر با چالشهای مشابه، الگویی عملی و امیدوارکننده محسوب میشود.
پایان پیام
نویسنده: مصیب شیرانی
بیشتر بخوانید: بحران کم آبی و امید به احیای تالابها