بارش شهابی برساوشی؛ آسمان مرداد منتظر تماشاگران زمین است
محمدصالح تیمار: برای تماشای برساوشیها توقعات اغراقآمیز را کنار بگذاریم
به گزارش گلونی بارش شهابی برساوشی یکی از زیباترین جلوههای آسمان شب و یکی از سه بارش شهابی پربار سالانه است که هر سال در میانه مردادماه به اوج میرسد. امسال نیز علاقهمندان به نجوم میتوانند در شبهای ۲۱ و ۲۲ مردادماه، در صورت فراهم بودن شرایط مناسب، شاهد این پدیده آسمانی باشند.
محمدصالح تیمار، منجم و علاقهمند به آسمان شب، در توضیح این پدیده میگوید که امسال در آستانه تماشای هجدهمین بارش شهابی برساوشی زندگی خود قرار دارد و این پدیده را یکی از جلوههای شاهکار طبیعت در آسمان شب میداند.
اوج بارش شهابی برساوشی چه زمانی است؟
به گفته محمدصالح تیمار، بازه فعالیت کلی بارش شهابی برساوشی از اواخر تیرماه تا اوایل شهریورماه ادامه دارد، اما زمان اوج آن حوالی ۲۰ تا ۲۲ مردادماه است.
بر اساس زمانبندی اعلامشده از سوی اتحادیه بینالمللی شهابها (IMO)، اوج بارش امسال در شبهای ۲۱ و ۲۲ مردادماه رخ میدهد. بنابراین از غروب ۲۱ مرداد تا صبح ۲۲ مرداد و همچنین از غروب ۲۲ مرداد تا صبح ۲۳ مرداد، فرصت مناسبی برای رصد این پدیده وجود خواهد داشت.
شهابهای برساوشی از کجا میآیند؟
بارش شهابی برساوشی در نتیجه ورود ذرات بهجامانده از دنبالهدار سوئیفت-تاتل (Swift-Tuttle) به جو زمین رخ میدهد.
این ذرات که در گذشته و در جریان عبور دنبالهدار از مدار خود به جا ماندهاند، تحت تأثیر گرانش زمین وارد جو میشوند. برهمکنش این ذرات با مولکولهای جو، رگههای نورانی کوتاهی ایجاد میکند که از روی زمین به شکل شهاب دیده میشوند.
آیا قرار است هر ساعت ۱۰۰ شهاب ببینیم؟
یکی از نکاتی که محمدصالح تیمار بر آن تأکید دارد، تفاوت میان «آهنگ ساعتی سرسویی» و تعداد واقعی شهابهایی است که یک رصدگر میتواند ببیند.
پیشبینی میشود آهنگ ساعتی سرسویی این بارش امسال حدود ۱۰۰ باشد؛ اما این عدد به معنای آن نیست که هر فرد در هر ساعت دقیقاً ۱۰۰ شهاب خواهد دید.
تیمار تأکید میکند که حتی در شرایط بسیار مناسب نیز عوامل مختلفی مانند آلودگی نوری، وضعیت افق، میزان ابر، زمان حضور در محل و میزان عادت چشم به تاریکی بر تعداد شهابهای قابل مشاهده تأثیر میگذارد.
در شرایط ایدهآل، زیر آسمانی بسیار تاریک، بدون ابر و با افق باز، ممکن است یک رصدگر در طول شبهای اوج، تعداد بسیار زیادی شهاب مشاهده کند؛ موضوعی که یکی از دلایل اصلی جذابیت این بارش برای منجمان و علاقهمندان به طبیعت آسمان شب است.
برای تماشای برساوشیها به چه شرایطی نیاز داریم؟
برای رصد بهتر بارش شهابی برساوشی، برخلاف بسیاری از پدیدههای نجومی، به ابزار تخصصی نیاز نیست. مهمترین کار، پیدا کردن مکانی مناسب و تاریک است.
محمدصالح تیمار توصیه میکند رصدگران:
از منابع آلودگی نوری فاصله بگیرند؛
مکانی با افق باز انتخاب کنند؛
محلی امن برای رصد در نظر بگیرند؛
وضعیت ابری بودن آسمان را بررسی کنند؛
اجازه دهند چشمها به تاریکی عادت کنند؛
و در نهایت، بدون نیاز به تلسکوپ یا ابزار خاص، چشم به آسمان بدوزند.
مراقب تصاویر اغراقآمیز شبکههای اجتماعی باشیم
یکی از هشدارهای مهم محمدصالح تیمار درباره بارش شهابی برساوشی، تصویری است که گاهی در شبکههای اجتماعی از این پدیده ارائه میشود.
عبارتهایی مانند «خفنترین بارش شهابی قرن» یا «پربارترین بارش شهابی» میتواند انتظار مخاطب را بیش از اندازه بالا ببرد. در حالی که تجربه واقعی یک رصدگر به شرایط محیطی و آسمان محل رصد وابسته است.
تیمار معتقد است اگر با توقعی غیرواقعی راهی طبیعت شویم، ممکن است زیبایی واقعی این پدیده را نبینیم و از آن لذت نبریم. بنابراین بهتر است بدون انتظار تصاویر اغراقآمیز، به آسمان نگاه کنیم و اجازه دهیم شهابها خودشان شگفتیشان را نشان دهند.
اگر برساوشیها را از دست دادیم چه؟
اگر کسی امکان سفر به مناطق تاریک و دور از آلودگی نوری را ندارد، هنوز فرصتهای دیگری برای تماشای بارشهای شهابی در سال جاری وجود دارد.
محمدصالح تیمار به بارش شهابی جوزایی در آذرماه اشاره میکند که میتواند فرصت دیگری برای علاقهمندان به آسمان شب باشد.
با این حال، برساوشی امسال یک مزیت مهم دارد: اوج آن در شرایطی رخ میدهد که نور ماه مزاحمت چندانی برای رصد ایجاد نمیکند. از سوی دیگر، تعطیلات مردادماه نیز برای بسیاری از افراد فرصت مناسبی برای سفر به مناطق تاریک و دور از شهر فراهم میکند.
یک شب امن زیر آسمان پرستاره
محمدصالح تیمار در پایان توصیه میکند علاقهمندان، بارش شهابی برساوشی را در محیطی امن و با شرایط مناسب رصد کنند؛ تجربهای که ممکن است با مشاهده یک شهاب بسیار درخشان، که منجمان به آن «آذرگوی» میگویند، به خاطرهای ماندگار تبدیل شود.
بارش شهابی برساوشی قرار نیست الزاماً همان تصاویر خیرهکنندهای باشد که در شبکههای اجتماعی میبینیم؛ اما اگر در جای درست، در زمان درست و با انتظار واقعبینانه به آسمان نگاه کنیم، همین رگههای کوتاه نور میتوانند یکی از بهیادماندنیترین تجربههای یک شب تابستانی باشند.
پایان پیام
بیشتر بخوانید: وقتی شهابها آسمان شب را روشن میکنند