Co-Active Coaching چیست و چه نقشی در توسعه فردی و حرفهای مدیران دارد؟
بسیاری از مدیران در نقطهای از مسیر حرفهای خود با مسائلی روبهرو میشوند که پاسخ آنها صرفاً در گزارشهای مالی، برنامههای عملیاتی یا کتابهای مدیریت پیدا نمیشود. گاهی مدیر دانش و تجربه کافی دارد، اما در تصمیمگیری، تفویض اختیار، مدیریت تعارض، تعیین اولویتها یا انتخاب مسیر حرفهای با ابهام مواجه است.
در چنین شرایطی، مسئله لزوماً کمبود دانش نیست؛ بلکه ممکن است مدیر به فضایی برای بازنگری در شیوه فکر کردن، رفتار مدیریتی و الگوهای تصمیمگیری خود نیاز داشته باشد. کواکتیو کوچینگ یکی از رویکردهایی است که با تمرکز بر خودآگاهی، انتخاب آگاهانه و مسئولیتپذیری میتواند در مسیر توسعه فردی مدیران و ارتقای کیفیت رهبری سازمانی نقش داشته باشد.
Co-Active Coaching چیست؟
Co-Active Coaching رویکردی در کوچینگ است که رابطه میان کوچ و فرد را نوعی همکاری فعال میداند. در این فرآیند، کوچ قرار نیست مانند مشاور پاسخ آماده ارائه دهد یا به جای مدیر تصمیم بگیرد؛ بلکه با طرح پرسشهای هدفمند، بازخورد و ایجاد فضای گفتوگو به فرد کمک میکند مسئله را از زاویههای متفاوت بررسی کند.
برای مثال، مدیری ممکن است بداند که باید بخشی از وظایف خود را تفویض کند، اما همچنان بیشتر تصمیمها را شخصاً کنترل کند. در کوچینگ، تمرکز فقط بر توصیه «تفویض اختیار» نیست؛ بلکه این سؤال بررسی میشود که چه نگرانی، باور یا تجربهای باعث شده مدیر همچنان کنترل را حفظ کند.
بههمین دلیل، کوچینگ مدیران بیش از انتقال اطلاعات، بر تغییر کیفیت تفکر و رفتار مدیریتی تمرکز دارد.
تفاوت Co-Active Coaching با مشاوره کسبوکار
کوچینگ و مشاوره کسبوکار دو ابزار متفاوت اما مکمل هستند. در مشاوره، معمولاً یک مسئله تخصصی مانند تدوین استراتژی کسبوکار، طراحی ساختار سازمانی، توسعه بازار، برندسازی یا افزایش بهرهوری بررسی میشود و مشاور بر اساس تحلیل و تجربه خود راهکار ارائه میدهد.
اما در کوچینگ، تمرکز بیشتر بر مدیر و نحوه مواجهه او با مسئله است. برای نمونه، ممکن است یک سازمان برای تدوین استراتژی رشد سازمان به مشاور نیاز داشته باشد، اما مدیرعامل همان مجموعه برای پاسخ به این پرسش که «چرا اجرای تصمیم مهم را دائماً به تعویق میاندازم؟» به کوچینگ نیاز داشته باشد.
چرا توسعه فردی مدیران برای رشد سازمان مهم است؟
یکی از چالشهای کسبوکارهای در حال رشد این است که سازمان بزرگ میشود، اما سبک مدیریت تغییر نمیکند.
مدیری که در یک تیم پنجنفره میتوانست شخصاً بیشتر تصمیمها را بگیرد، در سازمانی با دهها کارمند نمیتواند همان مدل را ادامه دهد. در این مرحله، مهارتهایی مانند تفویض اختیار، مدیریت تیم، اولویتبندی و مدیریت و رهبری سازمانی اهمیت بیشتری پیدا میکنند.
بههمین دلیل، توسعه کسبوکار باید همزمان با توسعه ظرفیتهای مدیریتی اتفاق بیفتد. اگر سازمان رشد کند اما مدیر همچنان با الگوهای قبلی عمل کند، خود مدیر ممکن است به یکی از گلوگاههای رشد تبدیل شود.
کواکتیو کوچینگ چگونه بر تصمیمگیری مدیران اثر میگذارد؟
تصمیمگیری مدیریتی صرفاً فرآیندی منطقی نیست. تجربه گذشته، ترس از شکست، نیاز به تأیید، فشار سهامداران، تعارض منافع و حتی برداشت مدیر از نقش خود میتواند بر تصمیم اثر بگذارد.
Co-Active Coaching به مدیر کمک میکند میان واقعیت مسئله و واکنش شخصی خود به آن تمایز ایجاد کند. این موضوع در تصمیمگیری استراتژیک اهمیت زیادی دارد.
برای مثال، اگر مدیری تغییر ساختار سازمان را ماهها به تأخیر انداخته باشد، مسئله ممکن است کمبود اطلاعات نباشد؛ شاید نگرانی از واکنش کارکنان قدیمی یا ترس از ایجاد تعارض عامل اصلی باشد.
شناخت چنین عواملی میتواند کیفیت تصمیم را افزایش دهد.
نقش کوچینگ در مسیر شغلی و رهبری
کوچینگ فقط برای حل مسائل سازمانی نیست. گاهی مدیر در مورد مسیر شغلی خود نیز با ابهام مواجه میشود؛ برای مثال نمیداند در همان صنعت باقی بماند، کسبوکار مستقلی ایجاد کند یا مسئولیت مدیریتی جدیدی بپذیرد.
در چنین شرایطی، موضوع صرفاً انتخاب شغل نیست، بلکه بررسی ارزشها، توانمندیها، میزان ریسکپذیری و اهداف بلندمدت اهمیت دارد.
در حوزه رهبری نیز کوچینگ میتواند به مدیر کمک کند رفتار واقعی خود را بررسی کند؛ اینکه چگونه بازخورد میدهد، با مخالفت مواجه میشود، اختیار واگذار میکند یا بر فرهنگ سازمانی اثر میگذارد.
جمعبندی
کواکتیو کوچینگ را نباید مجموعهای از توصیههای انگیزشی یا راهی برای دریافت پاسخهای آماده دانست. ارزش آن زمانی مشخص میشود که مدیر بتواند شیوه فکر کردن، تصمیمگیری و رهبری خود را با دقت بیشتری بررسی کند.
در فضای پیچیده امروز، کوچینگ مدیران، توسعه فردی مدیران، مشاوره کسبوکار و استراتژی رشد سازمان میتوانند ابزارهایی مکمل برای توسعه مدیریت باشند. سازمانها فقط با استراتژی رشد نمیکنند؛ کیفیت افرادی که آن استراتژی را اجرا و رهبری میکنند نیز تعیینکننده است.
دکتر احمد میرابی در حوزه مشاوره کسب و کار، توسعه فردی مدیران، کوچینگ مدیران، برندسازی و تحلیل استراتژی رشد سازمان فعالیت دارد و تمرکز او بر بررسی چالشهای مدیریتی و ارتباط میان رشد فردی مدیران و توسعه سازمان است.