اصلاح آیین‌نامه حفاظت از تالاب؛ از تعیین حقابه تا محاسبه خسارت تخریب
به گزارش گلونی، هیئت وزیران با هدف جلوگیری از تخریب و توسعه ناپایدار در زیست‌بوم‌های آبی کشور، اصلاحیه آیین‌نامه جلوگیری از تخریب و آلودگی غیرقابل جبران تالاب‌ها را تصویب کرد؛ مصوبه‌ای که با تشکیل ستاد ملی هماهنگی و مدیریت تالاب‌های کشور، تعیین اولویت برای تأمین نیاز آبی محیط زیستی و اعمال محدودیت بر فعالیت‌های آسیب‌زا، سازوکارهای جدیدی برای حفاظت از تالاب‌های کشور ایجاد می‌کند.
آیین‌نامه حفاظت از تالاب‌ها چه تغییراتی کرده است؟
اصلاح آیین‌نامه حفاظت از تالاب‌ها با هدف ایجاد هماهنگی بیشتر میان دستگاه‌های مسئول، تأمین نیاز آبی محیط زیستی تالاب‌ها، محدود کردن فعالیت‌های آسیب‌زا و تعیین سازوکار مشخص برای محاسبه خسارت تخریب و آلودگی تالاب‌ها انجام شده است.
تشکیل ستاد ملی مدیریت تالاب‌ها
بر اساس این اصلاحیه، «ستاد ملی هماهنگی و مدیریت تالاب‌های کشور» به ریاست معاون اول رئیس‌جمهور و دبیری رئیس سازمان حفاظت محیط زیست تشکیل می‌شود. دستگاه‌های اجرایی مرتبط نیز موظف‌اند برای اجرای مصوبات و برنامه‌های این ستاد همکاری کنند.
تشکیل این ستاد با هدف ایجاد هماهنگی میان دستگاه‌های مسئول و تقویت مدیریت یکپارچه تالاب‌ها پیش‌بینی شده است؛ موضوعی که با توجه به تعدد عوامل مؤثر بر وضعیت تالاب‌ها، از تخصیص آب گرفته تا فعالیت‌های عمرانی و کشاورزی، اهمیت ویژه‌ای دارد.
حقابه محیط زیستی تالاب‌ها در اولویت
یکی از مهم‌ترین محورهای اصلاحیه، تعیین تکلیف برای تأمین نیاز آبی تالاب‌هاست. بر اساس مصوبه جدید، وزارت نیرو مکلف شده است پس از تأمین آب شرب، نیاز آبی محیط زیستی تالاب‌ها را در اولویت تخصیص منابع آب قرار دهد.
تعیین این نیاز آبی باید با توجه به شرایط اقلیمی و وضعیت کمی و کیفی منابع آب کشور انجام شود؛ رویکردی که هدف آن جلوگیری از تداوم خشکیدگی و حفظ کارکردهای زیست‌محیطی تالاب‌هاست.
محدودیت فعالیت‌های آسیب‌زا در حریم تالاب‌ها
اصلاحیه آیین‌نامه همچنین هرگونه فعالیت منجر به تخریب یا آلودگی غیرقابل جبران تالاب‌ها و حریم بوم‌شناختی آن‌ها را ممنوع کرده است. در همین راستا، محدودیت‌هایی برای صدور پروانه‌های جدید چرای دام و فعالیت‌های معدنی در محدوده‌های حساس تالابی در نظر گرفته شده است.
این محدودیت‌ها با هدف کاهش فشارهای انسانی بر زیست‌بوم‌های تالابی و جلوگیری از تشدید روند تخریب در مناطق حساس اعمال می‌شوند.
اصلاح آیین‌نامه حفاظت از تالاب
یکی دیگر از محورهای مهم این اصلاحیه، تعیین سازوکار مشخص برای محاسبه خسارت‌های ناشی از دفع پسماند، ورود فاضلاب و تخریب فیزیکی تالاب‌هاست. میزان جریمه و خسارت بر اساس عواملی از جمله سطح آلودگی، حساسیت تالاب و ضرایب ریالی تعیین خواهد شد.
بر اساس آیین‌نامه، ضرایب ریالی محاسبه خسارت نیز باید هر سه سال یک‌بار به‌روزرسانی شوند تا قدرت بازدارندگی جریمه‌ها در برابر تخریب و آلودگی تالاب‌ها حفظ شود.
گامی برای تقویت حفاظت و احیای تالاب‌ها
مجموع این اقدامات با هدف ایجاد سازوکارهای مؤثرتر برای پیشگیری از تخریب، کاهش فشارهای انسانی و تقویت روند احیای تالاب‌های کشور تصویب شده است.
اجرای مؤثر این اصلاحیه، علاوه بر هماهنگی میان دستگاه‌های اجرایی، به نظارت دقیق بر فعالیت‌های اقتصادی و عمرانی در محدوده تالاب‌ها و تأمین مستمر نیاز آبی محیط زیستی آن‌ها وابسته خواهد بود.
پایان پیام
بیشتر بخوانید: تالاب فرهنگ انار؛ زیست‌بومی در دل کویر شهرستان انار