کارزار مرمت مسجد حاج رجبعلی سنگلج؛ بنای تاریخی تهران در انتظار احیا
به گزارش گلونی، مسجد حاج رجبعلی در محله تاریخی سنگلج تهران، یکی از بناهای ارزشمند دوره قاجار است که با معماری و کاشیکاریهای منحصربهفرد خود، بخشی از هویت تاریخی این محله را در خود جای داده است.
با این حال، گزارشهای منتشرشده از وضعیت نامناسب بنا و سالها انتظار برای مرمت، نگرانیها درباره آینده این میراث ملی را افزایش داده است. حالا کارزاری با درخواست مرمت و احیای مسجد حاج رجبعلی سنگلج از وزارت میراث فرهنگی خواسته است برای حفاظت از این بنا اقدام فوری انجام دهد.
مسجد حاج رجبعلی؛ میراث قاجاری سنگلج
مسجد حاج رجبعلی در محله سنگلج و در بافت تاریخی تهران قرار دارد. این بنا در سال ۱۳۳۴ در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسیده و شماره ثبت ملی آن ۴۱۴ است.
این مسجد به دلیل ویژگیهای معماری خود اهمیت ویژهای دارد؛ از جمله گنبد دوپوش، کاشیکاریهای هفترنگ، معقلی و معرق و همچنین طراحی متفاوت بنا برای قرار گرفتن در راستای قبله. از مسجد حاج رجبعلی بهعنوان یکی از نمونههای شاخص معماری مسجد در تهران یاد شده است.
مسجد حاج رجبعلی در گذشته تنها یک مسجد نبوده و مجموعهای شامل مسجد، مدرسه و تکیه را دربرمیگرفته است. مدرسه این مجموعه دارای کلاسهای درس و حجرههایی برای طلاب بود، اما بخش زیادی از آن در گذر زمان از بین رفته و امروز تنها بخشی از آثار آن باقی مانده است.
تکیه حاج رجبعلی نیز که زمانی محل برگزاری مراسم محرم و تعزیه بود، دیگر به شکل تاریخی خود وجود ندارد. در سال ۱۳۵۷ حسینیهای در محل تکیه قدیمی ساخته شد. به این ترتیب، آنچه امروز از مجموعه تاریخی حاج رجبعلی باقی مانده، بخشهایی از مسجد و برخی عناصر معماری وابسته به آن است.
سالها انتظار برای مرمت مسجد حاج رجبعلی سنگلج
نگرانی درباره وضعیت این بنا موضوع تازهای نیست. در گزارشهایی که طی سالهای اخیر منتشر شده، از سالها باقی ماندن داربستها و شمعهای چوبی برای نگهداری بخشهایی از بنا و نبود مرمت جامع سخن گفته شده است. در یکی از این گزارشها نیز وضعیت بنا نامناسب توصیف شده و تأکید شده که با وجود گذشت سالها، مرمت اساسی آن به سرانجام نرسیده است.
در گزارش دیگری که مرداد ۱۴۰۵ منتشر شده، وضعیت مسجد حاج رجبعلی بار دیگر مورد توجه قرار گرفته و حتی برنامهای با عنوان «ثبت پیش از فراموشی» با هدف مستندسازی این بنای تاریخی در مسجد برگزار شده است. انتخاب این مسجد بهعنوان نخستین ایستگاه این برنامه، نشان میدهد که وضعیت بنا همچنان برای فعالان حوزه میراث فرهنگی و معماری محل نگرانی است.
درخواست مرمت و احیای مسجد حاج رجبعلی
حالا کارزاری با عنوان «درخواست مرمت و احیای مسجد حاج رجبعلی سنگلج تهران» راهاندازی شده است؛ کارزاری که از وزارت میراث فرهنگی میخواهد برای جلوگیری از آسیب بیشتر به این بنای تاریخی و حفاظت از آن، اقدامات لازم را در دستور کار قرار دهد.
این درخواست در حالی مطرح میشود که مسجد حاج رجبعلی تنها یک بنای مذهبی نیست؛ بلکه بخشی از حافظه معماری و تاریخی سنگلج است. کاشیکاریهای قاجاری، گنبد دوپوش و معماری متفاوت این بنا، به آن ارزش تاریخی و معماری ویژهای بخشیده است. با این حال، ثبت ملی بهتنهایی نتوانسته ضامن حفظ و ماندگاری مسجد باشد و ادامه حیات چنین بنایی، به مرمت اصولی، حفاظت مستمر و رسیدگی جدی نیاز دارد.
راهاندازی این کارزار، مطالبهای برای توجه دوباره به وضعیت مسجد حاج رجبعلی و آغاز روند مرمت و احیای آن است؛ مطالبهای که اکنون خطاب به متولیان میراث فرهنگی مطرح شده است.
برای همراهی با درخواست مرمت و احیای مسجد حاج رجبعلی سنگلج، از طریق لینک کارزار میتوانید متن کامل آن را بخوانید و امضا کنید.
لینک کارزار: درخواست مرمت و احیای مسجد حاج رجبعلی سنگلج تهران
پایان پیام
بیشتر بخوانید: آرامگاه شیخ عبدالسلام لنگر؛ میراث هفتصدسالهای که حریمش در معرض تهدید است