ضوابط پرورش ماهی تیلاپیا در چهار استان به کمیسیون اصل ۹۰ اعلام شد
پرورش ماهی تیلاپیا در چهار استان سمنان، قم، یزد و خراسان جنوبی قرار است با رعایت ضوابط زیست‌محیطی انجام شود. سازمان حفاظت محیط زیست این ضوابط را تدوین و به کمیسیون اصل ۹۰ مجلس اعلام کرده است؛ تصمیمی که در پی نگرانی پژوهشگران درباره پیامدهای گسترش این گونه برای آبزیان بومی و تنوع زیستی کشور مطرح شده است.
به گزارش گلونی، ماجرا فقط پرورش یک گونه ماهی نیست. تیلاپیا توانایی سازگاری بالایی با شرایط محیطی دارد و اگر از مراکز پرورشی به زیستگاه‌های طبیعی راه پیدا کند، ممکن است با گونه‌های بومی رقابت کند و تعادل اکولوژیک را به هم بزند. به همین دلیل، چگونگی پرورش و جلوگیری از ورود این ماهی به آب‌های طبیعی اهمیت زیادی دارد.
به نقل از سازمان حفاظت محیط زیست، حمید ظهرابی، معاون محیط زیست طبیعی و تنوع زیستی این سازمان، گفته است حدود ۱۵۰ استاد دانشگاه و پژوهشگر درباره پیامدهای احتمالی توسعه پرورش تیلاپیا هشدار داده‌اند. نگرانی اصلی آن‌ها، آسیب‌های جبران‌ناپذیر احتمالی به ذخایر ژنتیکی و تنوع زیستی کشور است. به گفته ظهرابی، رئیس‌جمهور نیز بر ضرورت توجه به ملاحظات سازمان حفاظت محیط زیست تأکید کرده است.
پرورش ماهی تیلاپیا در چه شرایطی مجاز است؟
ضوابط تدوین‌شده برای چهار استان، چارچوب فعالیت مراکز پرورش ماهی تیلاپیا را مشخص می‌کند؛ اما به معنای صدور مجوز برای گسترش نامحدود این فعالیت یا پرورش این گونه در سایر مناطق کشور نیست.
بر اساس توضیحات ظهرابی، انجام مطالعات ارزیابی راهبردی محیط زیستی، تولید تیلاپیای نر ژنتیکی، بررسی امکان استفاده از سامانه‌های پرورش بدون تبادل آب و سامانه‌های بازچرخانی آب، از جمله الزامات تعیین‌شده است. پایش مراکز پرورشی و پیش‌بینی راهکارهایی برای جلوگیری از فرار ماهی‌ها و ورود آن‌ها به زیستگاه‌های طبیعی نیز در این ضوابط مورد توجه قرار گرفته است.
قانون درباره ورود گونه‌های غیربومی چه می‌گوید؟
بر اساس ماده ۴۱ آیین‌نامه اجرایی قانون حفاظت و بهره‌برداری از منابع آبزی جمهوری اسلامی ایران، اعلام ضوابط مطالعات مربوط به آبزی‌دار کردن و پرورش آبزیان در آب‌های داخلی و ارزیابی گونه‌های مورد نظر برای رهاسازی، از وظایف سازمان حفاظت محیط زیست است.
از سوی دیگر، ماده ۳ قانون حفاظت، احیا و مدیریت تالاب‌های کشور، ورود گونه‌های گیاهی و جانوری غیربومی مضر به تالاب‌ها را ممنوع کرده است. این مقررات نشان می‌دهند که پیامدهای زیست‌محیطی ورود گونه‌های غیربومی را نمی‌توان از تصمیم‌گیری درباره پرورش آن‌ها جدا کرد.
اعلام ضوابط به کمیسیون اصل ۹۰ مجلس، بخشی از روند تعیین چارچوب فعالیت پرورش‌دهندگان تیلاپیاست؛ اما آنچه اهمیت دارد، اجرای دقیق این ضوابط و نظارت بر عملکرد مراکز پرورشی است. اگر راه ورود این ماهی به زیستگاه‌های طبیعی به‌درستی کنترل نشود، پیامدهای آن ممکن است متوجه گونه‌های بومی و زیست‌بوم‌های آبی شود؛ خسارتی که جبران آن به‌سادگی امکان‌پذیر نیست.
پایان پیام
بیشتر بخوانید: پرورش تیلاپیا زیر ذره‌بین محیط زیست؛ نگرانی از تهدید تنوع زیستی و منابع آب