محیطیار؛ طرحی برای پیوند کودکان با طبیعت از مدرسه
روز کودک فقط فرصتی برای حرف زدن از دنیای کودکان نیست؛ می‌تواند یادآور این باشد که رابطه نسل آینده با طبیعت، از همان سال‌های مدرسه شکل می‌گیرد. حالا سازمان حفاظت محیط زیست با طرح «محیطیار» و مسابقه قصه‌نویسی «ماموریت ماکان» تلاش می‌کند آموزش محیط زیست را به مدرسه‌ها نزدیک‌تر کند.
به گزارش گلونی، آموزش محیط زیست اگر قرار باشد فقط به چند جمله درباره مراقبت از طبیعت در کتاب‌های درسی یا برنامه‌های مناسبتی محدود شود، احتمالاً راه زیادی تا تبدیل شدن به یک رفتار روزمره دارد. کودک باید طبیعت را بشناسد، درباره آن سؤال بپرسد و فرصت داشته باشد نقش خودش را در حفاظت از آن تجربه کند.
طرح «محیطیار» با همین رویکرد در مدارس دنبال می‌شود. این طرح که سابقه اجرای آن به سال ۱۳۸۵ برمی‌گردد، پس از برگزاری جلسات کارشناسی میان سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت آموزش‌وپرورش بازطراحی شد و در سال ۱۴۰۳ برای اجرای سراسری معرفی شد.
طرح «محیطیار» قرار است چه کاری انجام دهد؟
هدف این طرح، افزایش آگاهی محیط زیستی دانش‌آموزان و مشارکت دادن آنها در فعالیت‌های مرتبط با حفاظت از محیط زیست در مدارس است.
با آغاز سال تحصیلی امسال، محیط‌بانان و نیروهای سازمان حفاظت محیط زیست در تعدادی از مدارس حاضر شدند و درباره محیط زیست و طرح محیطیار برای دانش‌آموزان توضیح دادند. در برخی مدارس نیز غرفه‌های محیط زیست و سلامت برپا شده و دانش‌آموزان فعالیت‌های خود را با موضوعات محیط‌زیستی آغاز کرده‌اند.
اما بخش جالب‌تر ماجرا، مسابقه قصه‌نویسی «ماموریت ماکان» است.
۹۸ هزار قصه درباره محیط زیست
در فراخوان این مسابقه، بیش از ۹۸ هزار اثر از محیط‌یاران سراسر کشور دریافت شده است. آثار در دو مرحله بررسی شده‌اند و مرحله نخست داوری نیز در ۴۷۰ منطقه آموزش‌وپرورش انجام شده است.
قرار است اختتامیه استانی «ماموریت ماکان» هم‌زمان در ۳۱ استان برگزار شود و از دانش‌آموزان برگزیده، مراقبان سلامت و افرادی که در اجرای طرح فعالیت داشته‌اند، تقدیر شود.
این عدد، یعنی ۹۸ هزار اثر، فقط یک آمار مسابقه نیست. پشت هر اثر، دانش‌آموزی قرار دارد که دست‌کم برای مدتی درباره یک مسئله محیط زیستی فکر کرده و تلاش کرده آن را در قالب یک داستان بیان کند؛ اتفاقی که می‌تواند یکی از راه‌های نزدیک کردن موضوعات محیط زیستی به دنیای کودکان باشد.
راهنمای «محیطیار» برای مدیران مدارس
هم‌زمان با اجرای این برنامه‌ها، کتاب «راهنمای اجرای طرح محیطیار» نیز آماده شده است.
این کتاب با همکاری سازمان پژوهش و برنامه‌ریزی آموزشی و انتشارات مدرسه تهیه شده و اکنون در حال چاپ است. قرار است راهنمایی عملیاتی برای اجرای مرحله‌به‌مرحله طرح در اختیار مدیران مدارس و مراقبان سلامت قرار گیرد.
البته موفقیت چنین طرحی فقط به تعداد مدارس، مسابقه‌ها یا حتی تعداد آثار ارسالی بستگی ندارد. مسئله مهم‌تر این است که آموزش محیط زیست تا چه اندازه می‌تواند از فضای کلاس و برنامه‌های مناسبتی فراتر برود و به رفتار واقعی کودکان تبدیل شود.
کودکی که درباره کاهش پسماند، حفاظت از طبیعت و مصرف درست منابع می‌آموزد، اگر فرصت تجربه و مشارکت هم داشته باشد، می‌تواند محیط زیست را نه فقط به‌عنوان یک درس، بلکه به‌عنوان بخشی از زندگی روزمره خود بشناسد.
شاید ارزش واقعی «محیطیار» هم دقیقاً در همین نقطه مشخص شود؛ جایی که کودک از شنیدن درباره طبیعت عبور می‌کند و خودش را در قبال آن مسئول می‌داند.
پایان پیام
بیشتر بخوانید: فراخوان عضویت جوانان در کارگروه ملی جوانان محیط زیست منتشر شد