مرمت قلعه قمیشلو؛ میراث فرهنگی به محیط زیست هشدار داد
معاون میراث‌فرهنگی اصفهان با تأکید بر ضرورت مرمت پایدار قلعه قمیشلو گفت متولی این بنای تاریخی باید طرح جامع حفاظت و مرمت آن را تهیه و اجرا کند؛ در غیر این صورت، میراث فرهنگی موضوع را از مسیر قانونی پیگیری خواهد کرد.
به گزارش گلونی، قلعه قمیشلو در حالی همچنان به مرمت و حفاظت نیاز دارد که اقدامات انجام‌شده در سال‌های اخیر بیشتر در حد مرمت‌های اضطراری بوده است؛ اقداماتی که به گفته مسئولان، برای نجات بخش‌هایی از بنا در برابر آسیب‌های جوی ضروری بوده اما نمی‌تواند جای مرمت اصولی و بلندمدت را بگیرد.
سیدروح‌الله سیدالعسگری، معاون میراث فرهنگی اداره‌کل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی اصفهان، با اشاره به ارزش‌های معماری و تاریخی قلعه قمیشلو گفت این بنا باید از مرحله مرمت اضطراری عبور کند و وارد مرحله مرمت پایدار شود.
قلعه قمیشلو در انتظار طرح جامع مرمت
قلعه قمیشلو با وسعت بیش از ۱۰ هزار مترمربع و باغی به وسعت حدود ۱۵ هکتار، در محدوده پارک ملی و پناهگاه حیات‌وحش قمیشلو قرار دارد. این بنای قاجاری از شکارگاه‌های حکام منطقه مرکزی ایران، از جمله ظل‌السلطان، حاکم وقت اصفهان، بوده است.
به گفته سیدالعسگری، انجمن‌های مردم‌نهاد شهرستان تیران و کرون طی دو، سه سال گذشته در حفاظت از این بنا همکاری داشته‌اند. میراث‌فرهنگی نیز بخشی از مصالح مورد نیاز برای مرمت‌های اضطراری را در اختیار این انجمن‌ها گذاشته و بخشی از اقدامات با کمک خیران و زیر نظر کارشناسان میراث فرهنگی انجام شده است.
با این حال، این اقدامات برای حفاظت بلندمدت از قلعه کافی نیست. معاون میراث‌فرهنگی اصفهان تأکید کرده است که تهیه طرح جامع مرمت و اختصاص اعتبار قابل توجه برای اجرای آن ضروری است.
مسئولیت قلعه با متولی آن است
مسئله اصلی در ادامه مسیر، مشخص است: حفاظت و مرمت بنایی که در اختیار یک دستگاه قرار دارد، بر عهده همان دستگاه است.
سیدالعسگری با اشاره به مالکیت قلعه قمیشلو گفت این بنا در اختیار حفاظت محیط زیست است و این دستگاه بر اساس قوانین، مسئول حفظ، نگهداری، حفاظت و مرمت آن است.
میراث فرهنگی اصفهان نیز در حال مکاتبه با اداره‌کل حفاظت محیط زیست استان است تا موضوع تهیه طرح مرمت و حفاظت از قلعه به شکل رسمی پیگیری شود.
او تأکید کرد اگر دستگاه متولی برای حفاظت و مرمت بنا اقدام نکند، میراث‌فرهنگی پیگیری‌های قانونی خود را انجام خواهد داد.
سرمایه‌گذاری گردشگری؛ به شرط حفاظت از بنا
در کنار موضوع مرمت، بحث ورود بخش خصوصی به قلعه قمیشلو نیز مطرح است. به گفته مسئولان محیط زیست، برای ورود بخش خصوصی و اجرای طرح گردشگری در این مجموعه اعلام آمادگی شده، اما جزئیات طرح و دلایل اجرایی نشدن آن تاکنون برای میراث‌فرهنگی روشن نیست.
سیدالعسگری تأکید کرد هر طرح سرمایه‌گذاری باید ابتدا بر اساس ضوابط میراث‌فرهنگی و محیط زیست ارائه و بررسی شود. به گفته او، ایجاد کاربری جدید نباید به قیمت از بین رفتن اصالت و ارزش‌های تاریخی و معماری قلعه تمام شود.
او افزود فعالیت‌هایی مانند گردشگری نجوم، در صورت هماهنگی با ظرفیت‌های منطقه، می‌تواند مورد بررسی قرار گیرد؛ اما نوع کاربری و سرمایه‌گذاری باید با ویژگی‌های طبیعی، محیط زیستی، تاریخی و معماری قمیشلو سازگار باشد.
قلعه تاریخی در قلب یک زیست‌بوم ملی
اهمیت قلعه قمیشلو فقط به معماری قاجاری آن محدود نیست. این بنا در محدوده پارک ملی و پناهگاه حیات‌وحش قمیشلو قرار گرفته؛ منطقه‌ای با وسعت حدود ۱۱۳ هزار هکتار که زیستگاه گونه‌هایی مانند آهو، قوچ، پازن، میش، کل، بز، گرگ، کبک، تیهو و کفتار است.
به همین دلیل، هر برنامه‌ای برای احیا و بهره‌برداری از قلعه باید همزمان دو ملاحظه را رعایت کند: حفاظت از میراث‌تاریخی و حفاظت از زیست‌بوم قمیشلو.
پیش‌تر نیز حفاظت محیط زیست اصفهان از برگزاری فراخوان مشارکت در اجرای طرح مدیریت پارک ملی و پناهگاه حیات‌وحش قمیشلو خبر داده بود؛ طرحی که بازسازی و احیای قلعه و بهره‌برداری اصولی از آن را در کنار مشارکت در حفاظت از تنوع‌زیستی منطقه دنبال می‌کند.
اکنون آنچه قلعه قمیشلو بیش از هر چیز به آن نیاز دارد، عبور از مرمت‌های مقطعی و رسیدن به یک برنامه روشن برای حفاظت، احیا و بهره‌برداری اصولی از این بنای تاریخی است؛ برنامه‌ای که مسئولیت متولی بنا در آن قابل چشم‌پوشی نباشد.
پایان پیام
بیشتر بخوانید: ۶۰۰ هزار هکتار آبخیزداری در کشور اجرا می‌شود