سد تاریخی چووش گولی اهر در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد
سد تاریخی چووش گولی اهر که بقایای آن در دامنه جنوبی کوهستان شیور باقی مانده است، در فهرست آثار ملی ایران به ثبت رسید. این سازه سنگی که برای مهار آب‌های سطحی ساخته شده، با گذشت زمان و بر اثر سیلاب آسیب‌های گسترده‌ای دیده و اکنون تنها بخشی از دیواره آن باقی مانده است.
به گزارش گلونی، احمد حمزه‌زاده، مدیرکل میراث‌فرهنگی، گردشگری و صنایع‌دستی آذربایجان‌شرقی، سه‌شنبه ۵ آبان ۱۴۰۵ از ثبت سد تاریخی چووش گولی در فهرست آثار ملی ایران خبر داد.
سد تاریخی چووش گولی اهر کجا قرار دارد؟
سد تاریخی چووش گولی در حدود ۲۰ کیلومتری شمال اهر، در دامنه جنوبی کوهستان شیور و در مسیر رودخانه دره‌شرشر قرار دارد. این سد در یک تنگه سنگی و با استفاده از سنگ و ملات ساخته شده و کارکرد اصلی آن مهار آب‌های سطحی دامنه‌های جنوبی کوهستان شیور بوده است.
بخش عمده این سازه در طول زمان و بر اثر وقوع سیلاب تخریب شده است. در حال حاضر، بخشی از دیواره غربی سد باقی مانده که ارتفاع آن بر اساس شواهد موجود به حدود ۱۵ متر می‌رسد.
بررسی بقایای معماری سد نشان می‌دهد که در ساخت بخش بیرونی آن از تخته‌سنگ‌هایی با اندازه‌های مختلف استفاده شده است. هسته سازه نیز از سنگ‌های نامنظم و ملات تشکیل شده است؛ جزئیاتی که می‌تواند به شناخت شیوه ساخت این سازه تاریخی کمک کند.
ارتباط سد تاریخی چووش گولی با قلعه شیور
سد تاریخی چووش گولی در نزدیکی قلعه شیور قرار دارد. به گفته حمزه‌زاده، بقایای معماری موجود در محدوده قلعه و اطراف سد، احتمال ارتباط تاریخی و کارکردی این دو مجموعه را مطرح می‌کند.
با این حال، هنوز زمان دقیق ساخت سد و چگونگی بهره‌برداری از آن مشخص نیست و برای روشن‌شدن این موضوع، انجام مطالعات بیشتر باستان‌شناسی ضروری است.
ثبت ملی سد تاریخی اهر کافی نیست
سیلاب و حرکت گل‌ولای و سنگ در مسیر جریان آب، از عوامل اصلی تخریب بخش‌های مختلف سد تاریخی چووش گولی بوده‌اند. مدیرکل میراث‌فرهنگی آذربایجان‌شرقی با اشاره به وضعیت حفاظتی این اثر، بر ضرورت انجام مطالعات باستان‌شناسی و باستان‌سنجی و بررسی راهکارهای استحکام‌بخشی پای سازه تأکید کرده است.
ثبت سد تاریخی چووش گولی اهر در فهرست آثار ملی، گامی برای شناسایی و حفاظت از این سازه تاریخی است؛ اما تداوم حفاظت از آن به بررسی دقیق وضعیت موجود، شناسایی عوامل آسیب‌زا و اجرای اقدامات حفاظتی متناسب با شرایط سازه نیاز دارد.
پایان پیام
بیشتر بخوانید: توقف پروژه گردشگری پارک ملی قمیشلو؛ حفاظت بر گردشگری اولویت دارد