کاپ ۳۱ در ترکیه؛ آزمون تازه جهان برای مقابله با بحران اقلیم
به گزارش گلونی، سی‌ویکمین کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد (COP31) از ۹ تا ۲۰ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۸ تا ۲۹ آبان ۱۴۰۵) در شهر آنتالیای ترکیه در حال برگزاری است. این نشست بین‌المللی با حضور نمایندگان دولت‌ها، سازمان‌های بین‌المللی، دانشمندان، فعالان محیط زیست، نمایندگان بخش خصوصی و جامعه مدنی برگزار می‌شود تا کشورها درباره راهکارهای مقابله با تغییرات اقلیمی و چگونگی اجرای تعهدات پیشین خود به گفت‌وگو و تصمیم‌گیری بپردازند.
کاپ ۳۱ در شرایطی برگزار می‌شود که آثار تغییرات اقلیمی، از افزایش دمای زمین و خشکسالی‌های طولانی‌مدت تا سیلاب‌های گسترده، آتش‌سوزی‌های جنگلی و بالا آمدن سطح آب دریاها، بیش از گذشته جوامع انسانی و اکوسیستم‌های طبیعی را تحت تأثیر قرار داده است. از همین رو، یکی از محورهای اصلی این نشست، عبور از مرحله اعلام تعهدات و حرکت به سمت اجرای عملی برنامه‌های اقلیمی کشورها عنوان شده است.
کاپ ۳۱ و تأکید بر اجرای تعهدات اقلیمی
یکی از موضوعات مهم کاپ ۳۱، بررسی میزان پیشرفت کشورها در اجرای توافقنامه پاریس و تلاش برای محدود کردن افزایش میانگین دمای جهانی به ۱٫۵ درجه سانتی‌گراد نسبت به دوران پیشاصنعتی است. با وجود تعهدات بین‌المللی و برنامه‌های اعلام‌شده از سوی دولت‌ها، گزارش‌های سازمان ملل نشان می‌دهد که سرعت اقدامات انجام‌شده همچنان با میزان موردنیاز برای مهار بحران اقلیم فاصله دارد.
در این نشست، موضوعاتی مانند کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای، گذار از سوخت‌های فسیلی، توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، افزایش تاب‌آوری جوامع در برابر پیامدهای تغییر اقلیم و تقویت برنامه‌های سازگاری با شرایط جدید اقلیمی در دستور کار قرار دارد.
تأمین مالی اقلیم؛ اختلاف بر سر مسئولیت کشورها
تأمین منابع مالی برای مقابله با تغییرات اقلیمی، به‌ویژه حمایت از کشورهای در حال توسعه، از دیگر محورهای مهم مذاکرات است. بسیاری از این کشورها با وجود سهم کمتر در انتشار تاریخی گازهای گلخانه‌ای، آسیب‌پذیری بیشتری در برابر پیامدهای تغییر اقلیم دارند و برای اجرای برنامه‌های سازگاری، کاهش انتشار و جبران خسارت‌های اقلیمی به منابع مالی و فناوری نیازمندند.
در روزهای ابتدایی نشست آنتالیا، اختلاف‌نظر میان کشورهای توسعه‌یافته و در حال توسعه بر سر نحوه تأمین مالی اقلیم و گنجاندن موضوعات مرتبط در دستور مذاکرات نیز آشکار شده است. کشورهای در حال توسعه خواستار توجه بیشتر به سازوکارهای تأمین مالی هستند؛ در مقابل، درباره چگونگی پیشبرد این موضوع میان گروه‌های مختلف کشورها اختلاف وجود دارد.
ترکیه میزبان و استرالیا مسئول هدایت مذاکرات
میزبانی کاپ ۳۱ بر عهده ترکیه است و مراد کوروم، وزیر محیط زیست، شهرسازی و تغییر اقلیم این کشور، ریاست کنفرانس را بر عهده دارد. در ساختاری متفاوت از دوره‌های گذشته، استرالیا نیز مسئولیت ریاست مذاکرات را پذیرفته است و کریس بوون، وزیر تغییرات اقلیمی و انرژی استرالیا، هدایت روند مذاکرات را بر عهده دارد.
اجلاس سران کشورها نیز در روزهای ۱۱ و ۱۲ نوامبر در آنتالیا برگزار شده است؛ نشستی که فرصتی برای طرح دیدگاه‌های رهبران کشورها درباره همکاری‌های بین‌المللی و ضرورت تسریع اقدامات اقلیمی فراهم کرده است.
آغاز دومین ارزیابی جهانی توافق پاریس
یکی از رویدادهای مهم کاپ ۳۱، آغاز فرایند دومین ارزیابی جهانی (Global Stocktake) در چارچوب توافقنامه پاریس است. این فرایند با هدف بررسی میزان پیشرفت جمعی کشورها در تحقق اهداف توافق پاریس انجام می‌شود و قرار است فاصله میان اقدامات فعلی و اهداف مورد توافق جهانی را مشخص کند.
نتایج این ارزیابی می‌تواند در تعیین مسیر آینده سیاست‌های اقلیمی، افزایش سطح تعهدات کشورها و شناسایی موانع موجود در مسیر کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای و سازگاری با تغییرات اقلیمی مؤثر باشد.
سلامت، امنیت غذایی و تاب‌آوری جوامع در کانون توجه
پیوند میان تغییرات اقلیمی و سلامت انسان نیز در کاپ ۳۱ مورد توجه قرار گرفته است. سازمان جهانی بهداشت با همکاری نهادهای بین‌المللی، پاویون سلامت را در این کنفرانس برپا کرده است تا موضوعاتی مانند تأثیر گرمای شدید، آلودگی هوا، بیماری‌های مرتبط با تغییر اقلیم و نابرابری در دسترسی به خدمات سلامت، در مذاکرات و برنامه‌های اقلیمی جایگاه پررنگ‌تری پیدا کنند.
همچنین امنیت غذایی، مدیریت منابع آب، حفاظت از تنوع زیستی و افزایش تاب‌آوری شهرها و جوامع محلی از جمله موضوعاتی هستند که در برنامه‌های جانبی و دستور کار اقدام اقلیمی این نشست دنبال می‌شوند.
کاپ ۳۱ در حالی به روزهای میانی خود رسیده است که انتظار می‌رود مذاکرات آن زمینه‌ساز تقویت همکاری‌های بین‌المللی و حرکت سریع‌تر کشورها به سمت اجرای تعهدات اقلیمی باشد.
با این حال، اختلاف بر سر منابع مالی، سرعت گذار انرژی و مسئولیت متفاوت کشورها همچنان از چالش‌های اصلی دستیابی به توافق‌های مؤثر به شمار می‌روند.
پایان پیام
بیشتر بخوانید: ایران برای مشارکت در تدوین معاهده جهانی مقابله با آلودگی پلاستیک اعلام آمادگی کرد