روستای حسنلو؛ از جام زرین ۸ هزار ساله تا رویای جهانی شدن گردشگری
روستای حسنلو در آذربایجان غربی، با تپهای باستانی، جام زرین مشهور و مجموعهای از جاذبههای طبیعی و فرهنگی، یکی از ظرفیتهای مهم گردشگری تاریخی ایران است؛ روستایی که با وجود ناکامی در ورود به فهرست نهایی روستاهای جهانی گردشگری در سال ۲۰۲۵، حالا برای حضور در این رقابت در سال ۲۰۲۷ آماده میشود.
به گزارش گلونی و به نفل از خبرگزاری ایسنا، حسنلو در ۹ کیلومتری نقده و ۸۵ کیلومتری ارومیه قرار دارد. شهرت این روستا بیش از هر چیز به تپه باستانی حسنلو بازمیگردد؛ محوطهای با قدمت حدود هشت هزار سال که کاوشهای آن به سرپرستی رابرت دایسون انجام شده و به کشف حدود ۱۴ هزار شیء تاریخی و فرهنگی انجامیده است.
در میان این آثار، جام زرین حسنلو با وزن ۹۵۰ گرم جایگاه ویژهای دارد. این اثر ارزشمند که در موزه ملی ایران نگهداری میشود، یکی از شناختهشدهترین آثار باستانی ایران در سطح جهان است. با این حال، کاوشهای انجامشده تنها بخش محدودی از تپه را دربر گرفته و هنوز ظرفیتهای پژوهشی این محوطه به پایان نرسیده است.
جاذبههای روستای حسنلو به آثار تاریخی محدود نمیشود. تالاب بینالمللی حسنلو، تالاب شورگل و سد حسنلو، در کنار نزدیکی به دریاچه ارومیه، ظرفیتهای طبیعی این منطقه را تشکیل میدهند. خوراکیهای محلی مانند آش میوه، قیقاناخ، چحمجه، اریشته و نان فطیر نیز بخشی از هویت فرهنگی روستا هستند. نان فطیر حسنلو به ثبت ملی رسیده و میتواند در معرفی فرهنگ غذایی منطقه نقش داشته باشد.
چرا روستای حسنلو در رقابت جهانی موفق نشد؟
روستای حسنلو در سال ۲۰۲۵ به جمع هشت روستای منتخب ایران برای معرفی به برنامه روستاهای جهانی گردشگری راه یافت، اما به مرحله نهایی نرسید. کمبود زیرساختهای خدماتی، بهویژه امکانات پذیرایی و رستوران، از جمله دلایل این ناکامی اعلام شد.
مرتضی صفری، مدیرکل میراثفرهنگی، گردشگری و صنایعدستی آذربایجان غربی، از اختصاص ۳۰ میلیارد تومان اعتبار ملی و استانی برای رفع این نواقص خبر داده و هدفگذاری دوباره برای حضور حسنلو در برنامه جهانی گردشگری سال ۲۰۲۷ را مطرح کرده است.
به گفته صفری، فاز نخست ساماندهی زیرساختهای روستا با اعتباری بالغ بر ۵۰ میلیارد تومان در آستانه تکمیل قرار دارد. جدارهسازی خانهها، سنگفرش معابر، ساماندهی مسیرهای گردشگری و پارک ورودی روستا و مرمت بقایای معماری تپه باستانی از جمله اقدامات انجامشده است. همچنین کارگاههای آموزشی صنایعدستی راهاندازی شده و چهار موافقت اصولی برای ایجاد اقامتگاه در منطقه صادر شده است.
زیرساختهایی که باید تا ۲۰۲۷ تکمیل شوند
یکی از مشکلاتی که همچنان برای حسنلو مطرح است، ضعف اینترنت و شبکه مخابراتی است؛ موضوعی که در کنار کمبود امکانات اقامتی و پذیرایی، میتواند بر تجربه گردشگران تأثیر بگذارد. مسئولان استان بر مشارکت مردم، همکاری دستگاههای اجرایی و حمایت از سرمایهگذاران بخش خصوصی برای رفع این مشکلات تأکید کردهاند.
رضا رحمانی، استاندار آذربایجان غربی، نیز حفاظت از محوطه باستانی حسنلو و پیوند دادن میراث تاریخی آن با اقتصاد گردشگری را از اولویتهای مدیریت استان دانسته است.
بر اساس اعلام مدیر پایگاه ملی حسنلو، در نیمه نخست سال جاری ۲۰ هزار گردشگر داخلی از تپه باستانی بازدید کردهاند؛ آماری که نشاندهنده ظرفیت این محوطه برای جذب گردشگر است.
با این حال، شهرت جهانی جام زرین و قدمت تاریخی تپه حسنلو بهتنهایی برای کسب عنوان روستای جهانی گردشگری کافی نیست. موفقیت در ارزیابی سال ۲۰۲۷ به کیفیت زیرساختها، خدمات گردشگری، حفاظت از میراث تاریخی و مشارکت واقعی جامعه محلی بستگی دارد. اعتبارهای اختصاصیافته و طرحهای اعلامشده زمانی اهمیت پیدا میکنند که نتیجه آنها در امکانات روستا و زندگی مردم دیده شود. حسنلو برای رسیدن به جایگاه جهانی، این بار باید فراتر از وعدهها، آمادگی خود را در عمل نشان دهد.
پایان پیام
یسشتر بخوانید: قلعهگلی؛ روایت هفتهزار سال تاریخ در چهارمحال و بختیاری
