معرفی کتاب قرارداد اجتماعی اثری از ژان ژاک روسو

به گزارش گلونی یکی از مهم‎‌ترین آثار ژان‌ژاک روسو (۲۸ ژوئن ۱۷۱۲- ۲ ژوئیه ۱۷۷۸م.)، فیلسوف، آهنگساز و اندیشمند عصر روشنگری، کتاب قرارداد اجتماعی (به فرانسه: Du contrat social ou Principes du droit politique) است.

روسو در حقیقت یکی از مهم‌‌ترین مراجع در حوزه‌‌ دانش سیاسی است.

تاثیر او بر انقلاب فرانسه غیر قابل انکار است و حتا می‌‌توان گفت که بیش از افرادی هم‌‌چون مونتسکیو بر انقلاب فرانسه، قانون و جایگاه آن در جامعه فرانسه، حقوق اساسی و نیز اندیشه‌‌ سیاسی پس از خویش، همانند تاثیر پذیری‌‌اش از اندیشه‌‌های پیشین، گسترده و شایان توجه است.

قرارداد اجتماعی نیز که یکی از آثار اوست، از اهمیتی بسیار برخوردار است. روسو در کتاب قرارداد اجتماعی به انتقاد از منافع ویژه‌‌ای پرداخته است که تضاد با آن‌‌ها تشکیل جامعه را واجب کرده است.

او در قراردادهای اجتماعی به شرح اخلاق بر پایه‌‌ ساختارهای اجتماعی پرداخته و دیدگاه نقادانه‌‌ او در مرحله‌‌ نخست متوجه موقعیت جهان و در مرحله‌‌ بعد یادآور اهمیت و جایگاه اخلاق در جامعه‌‌ فرانسه است.

روسو با انتقادات شدید خویش نسبت به نظریات کسانی که پیشتر در زمینه‌‌ قراردادهای اجتماعی به اظهار نظر پرداخته‌اند و با در نظر گرفتن ابعاد حقوقی، موفق شد تا پاسخ‌‌هایی جدید و دیدگاهی نو ارائه کند.

شماری از پیشینیان او حتی هابز نیز به بهانه‌‌ قرارداد اجتماعی به توقیت حکومت مطلقه پرداخته بود، اما این روسو بود که بیان نگرشی جدید پرداخت که مدرن‌‌تر و دموکراتیک‌‌تر از پیشینیان بود. اگرچه علی‌رغم این موارد و بسیاری نکات مهم دیگر، نقدهای اساسی به متن کتاب قرارداد اجتماعی او وارد است.

استدلال‌‌های روسو در کتاب قرارداد اجتماعی مجموعه‌‌ای است از استدلال‌‌هایی مبنی بر طبیعت انسانی، قانون، اخلاق و مذهب. استدلال‌‌های روسو با قدیمی‌‌ترین شکل جامعه یعنی خانواده آغاز می‌‌گردد و سپس مسیری منطقی می‌‌پیماید.

به عقیده روسو خانواده نخستین مدل جامعه است که در آن پدر نقش حاکم و فرزندان نقش مردم را بر عهده دارند و همه‌‌ ایشان به گونه‌‌ای آزاد و برابر متولد می‌‌شوند. روسو بر این عقیده است که ارتباط معامله‌‌ای نه تنها در میان شهروندان ویژه، بلکه در میان طبقات مختلف نیز به وجود می‌‌آید و راه ارتباطی میان آنهاست.

موارد فوق تنها بخشی از مهم‌‌ترین نظریات و استدلال‌‌های روسو در این کتاب هستند که در نوشتارهای بعدی به شرح و بررسی یکایک ایشان خواهیم پرداخت.

این کتاب را از این لینک تهیه کنید

ژان ژاک روسو و نظریه اراده عمومی

پایان پیام

نویسنده: علیرضا خزایی

خرید از سایت‌های معتبر با کد تخفیف گلونی
کلیک کنید