نشست نقد فیلم علت مرگ نامعلوم با حضور نوید پورمحمدرضا برگزار شد
به گزارش گلونی اکران و جلسه نقد و بررسی فیلم «علت مرگ: نامعلوم» با حضور عوامل و منتقدان در دانشگاه علامه طباطبایی برگزار شد.
علی زرنگار (کارگردان)، مجید برزگر (تهیه‌کننده)، نوید پورمحمدرضا (نویسنده و پژوهشگر) و فرشید خورشیدنام (جامعه‌شناس) از افراد حاضر در این نشست بودند. بهارک محمودی، عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی دبیر این نشست بود.
در نشست نقد فیلم علت مرگ نامعلوم، «نوید پورمحمدرضا» با اشاره به سال‌ها ممنوعیت نمایش این فیلم، تأکید کرد که به‌سادگی نمی‌توان از این مسئله گذر کرد و این موضوع همچنان جای تأمل دارد. او عنوان کرد که یکی از نکات مهم «علت مرگ نامعلوم»، امکان بررسی آن در چارچوب سینمای اجتماعی ایران است.
ماجراجویی در سینمای اجتماعی ایران
پورمحمدرضا با بررسی روند سینمای اجتماعی در ایران، اظهار داشت که این ژانر بیش از آنکه یک مقوله مضمونی باشد، اکنون به‌لحاظ لحن نیز چارچوب‌های مشخصی پیدا کرده است. او بیان کرد که سینمای اجتماعی در ایران، به‌ویژه پس از «دوم خرداد»، پررنگ‌تر شده و در دو دهه اخیر، عموماً در قالب «ملودرام اجتماعی» ارائه شده است.
وی همچنین اشاره کرد که علاوه بر ملودرام، کمدی نیز تلاش کرده است تا بستری برای روایت معضلات اجتماعی فراهم کند، اما نمونه‌های موفق این رویکرد بسیار محدود بوده‌اند.
حرکت از ملودرام به تریلر در «علت مرگ نامعلوم»
پورمحمدرضا یکی از ویژگی‌های مهم «علت مرگ نامعلوم» را فاصله گرفتن آن از ملودرام اجتماعی و ورود آن به فضای تریلر دانست. او تأکید کرد که این فیلم یک «فیلم جاده‌ای» است که علاوه بر سفر فیزیکی، شخصیت‌ها را در دل شرایطی پرتعلیق و رازآلود قرار می‌دهد.
وی در این رابطه به نمونه‌های پیشین سینمای جاده‌ای در ایران اشاره کرد و فیلم «قصر شیرین» ساخته «رضا میرکریمی» را مثال زد که در آن مناسبات خانوادگی در بستر یک سفر جاده‌ای روایت می‌شود. اما تفاوت «علت مرگ نامعلوم» با این نمونه‌ها در وجه تریلر آن است که باعث ایجاد هیجان و تعلیق در روند روایت می‌شود.
پورمحمدرضا افزود: «در این فیلم، تماشاگر مدام با این پرسش‌ها مواجه می‌شود که چه کسی به چه کسی خیانت کرده؟ پلیس متوجه حقیقت خواهد شد یا خیر؟ سرنوشت جسد چه خواهد شد؟ و این موارد، همگی المان‌های یک فیلم تریلر هستند که به شکلی دقیق در اثر پیاده شده‌اند.»
چالش‌های سینمای اجتماعی ایران: «دردمندی و همدردی»
پورمحمدرضا در ادامه نقد خود، به یکی از ویژگی‌های مشترک اکثر فیلم‌های سینمای اجتماعی ایران پرداخت. او توضیح داد که در این سینما، شخصیت‌ها اغلب پیچیدگی‌های درونی ندارند و به‌جای آن، به‌عنوان «سوژه‌های اخلاقی رنج‌دیده» معرفی می‌شوند.
وی تصریح کرد که در سینمای اجتماعی ایران، کاراکترها عموماً قربانیان یک وضعیت اجتماعی دشوار هستند و در برابر آن، سعی در حفظ اخلاقیات دارند. او این ویژگی را نه‌تنها در «علت مرگ نامعلوم»، بلکه در آثار دیگر سینمای اجتماعی مانند «قهرمان» ساخته «اصغر فرهادی» نیز مشاهده کرد.
پورمحمدرضا اظهار داشت که این رویکرد باعث می‌شود که در نهایت، فیلم‌های اجتماعی ایرانی بیش از آنکه به پیچیدگی‌های روانی شخصیت‌ها بپردازند، درگیر نمایش درد و رنج اجتماعی شوند و کاراکترها را به سوژه‌هایی برای برانگیختن همدلی مخاطب تبدیل کنند.
وی در پایان، ضمن تأکید بر موفقیت «علت مرگ نامعلوم» در آزمودن فضاهای تازه در سینمای اجتماعی ایران، ابراز امیدواری کرد که فیلم‌سازان در آینده بتوانند رویکردهای متنوع‌تری در پرداخت شخصیت‌ها و روایت داستان‌های اجتماعی اتخاذ کنند.
گروه «مطالعات سینمایی و ارتباطات» انجمن ایرانی مطالعات فرهنگی و ارتباطات این نشست را با مشارکت رسانه تحلیلی فرهنگ و هنر آثاروما، انجمن علمی دانشجویی مطالعات فرهنگی و رسانه و پایگاه خبری گلونی برگزار کرد.
پایان پیام
بیشتر بخوانید: سینمای اجتماعی تاریخ نگاری جامعه است