کتاب قاب بستن نگاه خیره نگاهی به کاخ های عثمانی، صفوی و گورکانی
به گزارش گلونی، نشر نی به‌تازگی کتابی پژوهشی با عنوان «قاب بستن نگاه خیره در کاخ‌های عثمانی، صفوی و گورکانی» منتشر کرده است؛ اثری از گلرو نجیب‌اُغلو، استاد دانشگاه هاروارد و مورخ برجسته هنر اسلامی، که با ترجمه نسترن نجاتی در اختیار علاقه‌مندان قرار گرفته است.
این کتاب با تمرکز بر مفهوم «نگاه خیره»، به بررسی نقش معماری در بازنمایی سلطنت و مناسبات قدرت در سه کاخ مهم دوران مدرنِ متقدم می‌پردازد؛ کاخ توپقاپی در استانبول، دولت‌خانهٔ صفوی در اصفهان و لعل‌قلعه در دهلی.
نجیب‌اُغلو با بهره‌گیری از منابع گسترده و متنوع، نشان می‌دهد که چگونه سازمان فضایی، عناصر تزیینی و تشریفات وابسته به معماری، تجربه‌ای بصری و ایدئولوژیک را برای مخاطب خلق می‌کردند؛ تجربه‌ای که در خدمت تثبیت قدرت سلطنتی و هدایت نگاه عمومی قرار داشت.
نویسنده در این اثر، معماری را صرفاً ساختاری کالبدی نمی‌بیند، بلکه آن را سازوکاری برای تولید معنا در بستر قدرت سیاسی تلقی می‌کند. او با تحلیل دقیق ساختارهای فضایی و نمادین این سه کاخ، به خوانشی انتقادی از تلقی‌های سنت‌گرا و شرق‌شناسانه از معماری اسلامی دست می‌زند؛ تلقی‌هایی که معماری اسلامی را به کارکردهای مذهبی و معنوی یا سبک‌شناسی صرف تقلیل داده‌اند و از درک کارکردهای سیاسی و اجتماعی آن غافل مانده‌اند.
کتاب قاب بستن نگاه خیره با رویکردی میان‌رشته‌ای، تاریخ هنر، معماری، مطالعات فرهنگی و نظریهٔ قدرت را به هم پیوند می‌زند و تصویری تازه از تعامل میان فضا، سلطنت و نگاه ارائه می‌دهد. این اثر برای پژوهشگران حوزه هنر اسلامی، معماری تاریخی، مطالعات قدرت و علاقه‌مندان به تاریخ امپراتوری‌های اسلامی، منبعی ارزشمند و الهام‌بخش به‌شمار می‌آید.
پایان پیام