رمان دونین؛ روایتی وهم آلود از بازگشت به خانه در ایرلندی که در آستانه آشوب ایستاده است
به گزارش گلونی رمان «دونین» تازه‌ترین اثر کیت ریجوی، نویسنده ایرلندی، با تلفیق واقعیت، خیال و تعلیق سیاسی، تصویری متفاوت از دوبلین و مفهوم «خانه» ارائه می‌دهد؛ شهری که در آستانه ناآرامی‌های اجتماعی قرار گرفته و مرز میان خاطره و واقعیت در آن به تدریج از بین می‌رود.
داستان با سفر «بارتولومیو پورت» ملقب به «میو» آغاز می‌شود؛ مردی که پس از سال‌ها زندگی در جنوب لندن تصمیم می‌گیرد به زادگاهش، دوبلین، بازگردد.
اما این بازگشت از همان ابتدا رنگ و بوی سوررئال به خود می‌گیرد. او نه با هواپیما یا کشتی، بلکه با عبور از میان بوته‌های یک پارک در لندن ناگهان خود را در دوبلین می‌یابد؛ روایتی که از همان صفحات نخست، فضای رازآلود و غیرمتعارف رمان را شکل می‌دهد.
میو در شهری قدم می‌گذارد که در ظاهر همان دوبلین همیشگی است، اما نشانه‌هایی عجیب و نگران‌کننده در گوشه و کنار آن دیده می‌شود؛ کودکانی مرموز که از پنجره‌ها نظاره‌گرند، رهگذرانی با لباس‌های زردرنگ که ناگهان ظاهر و ناپدید می‌شوند و احساسی دائمی از بیگانگی که حتی در آشناترین خیابان‌ها نیز او را رها نمی‌کند.
نویسنده از این فضای وهم‌آلود برای طرح این پرسش استفاده می‌کند که آیا خانه پس از سال‌ها دوری همچنان همان خانه سابق باقی می‌ماند یا تنها تصویری است که در ذهن فرد شکل گرفته است.
در پس این روایت، لایه‌ای سیاسی نیز جریان دارد. دوبلینِ ریجوی با شکاف عمیق میان مالکان ثروتمند و مستأجران ناراضی دست‌وپنجه نرم می‌کند.
اعتراض‌های اجتماعی در حال گسترش است و زمزمه‌هایی از فعالیت‌های سیاسی، ترور و تغییرات بزرگ شنیده می‌شود.
رمان دونین؛ روایتی وهم آلود از بازگشت به خانه در ایرلندی که در آستانه آشوب ایستاده است
شخصیت‌های داستان از ورود جامعه به «روزگار تاریک» سخن می‌گویند؛ دورانی که مرز میان حقیقت و شایعه، امنیت و ناامنی و امید و ترس بیش از هر زمان دیگری مبهم شده است.
منتقد گاردین معتقد است ریجوی با بهره‌گیری از فضایی شبیه داستان‌های «آلیس در سرزمین عجایب»، دوبلین را به شهری رازآلود تبدیل کرده که همزمان واقعی و خیالی به نظر می‌رسد. این شیوه روایت، علاوه بر ایجاد تعلیق، خواننده را وادار می‌کند درباره هویت، تعلق و مفهوم وطن تأمل کند.
«دونین» در نهایت تنها داستان بازگشت یک مرد به زادگاهش نیست؛ بلکه روایتی از جامعه‌ای است که در آستانه دگرگونی قرار دارد و آینده آن، همانند مسیر قهرمان داستان، در هاله‌ای از ابهام فرو رفته است.
پایان پیام
مترجم: مریم قره‌گزلو
بیشتر بخوانید: کتاب قطار نیمه‌شب؛ سفری میان حسرت، عشق و انتخاب‌هایی که هنوز تمام نشده‌اند