سازمان محیط زیست از تغییر مرزهای پارک ملی بمو دفاع کرد
سازمان حفاظت محیط زیست در واکنش به انتقادها درباره اصلاح مرز غربی پارک ملی بمو در استان فارس اعلام کرد که طی چهار مرحله و با مصوبات شورای عالی حفاظت محیط زیست، در مجموع ۲۷۱۱ هکتار از محدوده این پارک منتزع شده و در مقابل، حدود ۹۱ هزار هکتار به مناطق تحت حفاظت استان فارس اضافه شده است.
به گزارش گلونی، تغییر مرز پارک‌های ملی و مناطق حفاظت‌شده همواره از موضوعات حساس محیط زیست است؛ چراکه هرگونه کاهش محدوده این مناطق می‌تواند پرسش‌هایی درباره آینده زیستگاه‌ها و ضمانت حفاظت از آن‌ها ایجاد کند. در همین زمینه، سازمان حفاظت محیط زیست در بیانیه‌ای درباره اصلاح مرز غربی پارک ملی بمو، جزئیات این تصمیم و روند تصویب آن را تشریح کرده است.
تغییر مرزهای پارک ملی بمو
سازمان حفاظت محیط زیست در توضیح پیشینه این تصمیم می‌گوید بخش غربی پارک ملی بمو، به وسعت حدود ۱۲ هزار هکتار، از زمان تأسیس پارک و در غرب اتوبان قدیم شیراز ـ تهران، از بدنه اصلی آن جدا بوده است. به گفته این سازمان، وجود مستثنیات قانونی، مراکز نظامی، صنایع شیمیایی و املاک خصوصی در این محدوده، در کنار نبود امکانات حفاظتی مستقل از دهه ۱۳۵۰، ارزش حفاظتی آن را کاهش داده بود.
در بیانیه همچنین آمده است که جمعیت حیات‌وحش شاخص این بخش، به‌دلیل قطع ارتباط با بدنه اصلی پارک، جزیره‌ای‌شدن زیستگاه و تخلفات شکار غیرقانونی، در سال‌های ابتدایی دهه ۱۳۶۰ از بین رفته است.
یکی دیگر از مسائل مطرح‌شده، وضعیت موقوفه حاج زالی در بخش‌هایی از ضلع غربی و شرقی پارک است. بر اساس توضیحات سازمان، این موقوفه پس از سال‌ها اختلاف حقوقی، در سال ۱۳۷۴ با رأی دستگاه قضایی تثبیت شد و متعاقب آن، سند بخش عمده‌ای از اراضی ضلع غربی صادر شد. بخشی از این اراضی نیز به شهر جدید صدرا و تعدادی از مردم واگذار شد.
انتزاع ۲۷۱۱ هکتار در چهار مرحله
بر اساس بیانیه سازمان حفاظت محیط زیست، اصلاح مرز غربی پارک ملی بمو در چهار مرحله و در پی درخواست‌های مرتبط با توسعه شهر صدرا، تأمین زمین و تعیین تکلیف اراضی دارای تعارض حقوقی در شورای عالی حفاظت محیط زیست مطرح و تصویب شده است.
این مراحل عبارت‌اند از:
- ۳ دی ۱۳۷۸: با انتزاع ۷۰۰ هکتار از اراضی مستثنیات و موقوفه و واگذاری آن به شرکت عمران شهر جدید صدرا موافقت شد. سازمان می‌گوید با وجود این مصوبه، ساخت‌وسازهایی در محدوده پارک انجام شد و اداره کل حفاظت محیط زیست استان فارس در سال ۱۳۸۵ از شرکت عمران صدرا شکایت کرد؛ اما به‌دلیل احرازنشدن سمت قانونی و مالکیت، قرار منع تعقیب به نفع شرکت صادر شد.
- ۶ بهمن ۱۳۹۹: شورای عالی حفاظت محیط زیست با انتزاع ۷۰۰ هکتار دیگر برای تعیین تکلیف اراضی باقی‌مانده در محدوده طرح جامع شهر صدرا و رفع مشکلات ساکنان موافقت کرد.
- ۲۱ آذر ۱۴۰۲: انتزاع ۸۷۱ هکتار از محدوده دو باغ‌شهر بوستان و گلستان که در اراضی موقوفه ایجاد شده بودند، در سی‌وهفتمین جلسه شورای عالی حفاظت محیط زیست به تصویب رسید.
- ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۳: در سی‌وهشتمین جلسه شورای عالی حفاظت محیط زیست، با حذف محدوده‌ای به وسعت ۴۷۰ هکتار در مجاورت شهرک بوستان، با هدف تأمین زمین برای طرح مسکن ملی جوانان موافقت شد.
به این ترتیب، مجموع اراضی منتزع‌شده از پارک ملی بمو به ۲۷۱۱ هکتار رسیده است. سازمان حفاظت محیط زیست تأکید می‌کند بخش عمده این اراضی در محدوده موقوفه و مستثنیات واقع در ضلع غربی پارک قرار داشته است.
کدام مناطق به محدوده حفاظت‌شده استان فارس اضافه شدند؟
یکی از محورهای اصلی دفاع سازمان از این تصمیم، معرفی مناطق جدیدی است که به گفته این نهاد، در مقابل اراضی منتزع‌شده به محدوده مناطق تحت حفاظت استان فارس اضافه شده‌اند.
بر اساس بیانیه، منطقه حفاظت‌شده کوه قلات و تنگ سرخ در غرب شیراز و بالادست حوضه آبخیز این شهر، با وسعت ۱۱ هزار و ۳۰۰ هکتار، یکی از این محدوده‌هاست.
همچنین منطقه حفاظت‌شده کوه هوا در شهرستان لامرد، با وسعت حدود ۸۰ هزار هکتار، به این مجموعه اضافه شده است. سازمان حفاظت محیط زیست این منطقه را از زیستگاه‌های قوچ لارستان و پلنگ ایرانی معرفی کرده است.
مجموع مساحت این دو منطقه حدود ۹۱ هزار و ۳۰۰ هکتار است؛ رقمی که از نظر مساحت، بیش از ۳۳ برابر اراضی منتزع‌شده از پارک ملی بمو است.
سازمان حفاظت محیط زیست در پایان تأکید کرده است که اصلاح مرز غربی پارک ملی بمو بر اساس مصوبات شورای عالی حفاظت محیط زیست و با طی مراحل قانونی انجام شده و از رسانه‌ها خواسته است در انعکاس این موضوع به مستندات رسمی توجه کنند.
با این حال، در ارزیابی چنین تصمیمی فقط مقایسه مساحت مناطق حذف‌شده و اضافه‌شده کافی نیست. میزان پیوستگی زیستگاه‌ها، وضعیت گونه‌های جانوری، امکان حفاظت مؤثر از محدوده‌های جدید و پیامدهای بلندمدت تغییر مرزها نیز باید بررسی شود. پرسش مهم این است که آیا اضافه‌شدن مناطق جدید، از نظر کارکرد اکولوژیک و حفاظت از تنوع زیستی، می‌تواند کاهش محدوده پارک ملی بمو را جبران کند؟
پایان پیام
بیشتر بخوانید: پارک ملی بمو شیراز یکی از مناطق چهارگانه طبیعی در استان فارس